LONDEN - Spoken zitten tussen de oren. Althans, dat beweren Britse wetenschappers. Zij zeggen geestverschijningen te hebben ontmaskerd als zinsbedrog. Hun studie, die woensdag werd gepubliceerd in de British Journal of Psychology, geldt als de grootste in haar soort.

Honderden vrijwilligers brachten tijd door op de meest onheilspellende plekken van Groot-Brittannië. Zo gingen alleen al testpersonen naar het Hampton Court Palace nabij Londen. Deze plaats zou regelmatig worden bezocht door een schreeuwende Catherine Howard, die in in 1542 als vijfde vrouw van Hendrik VIII werd geëxecuteerd.

Onbehaaglijk

Bijna iedere tweede testpersoon zei "ongewone ervaringen" te hebben meegemaakt. Menigeen verklaarde het gevoel te hebben gehad dat nog iemand met hen in de kamer was, anderen voelden zich onbehaaglijk.

Op andere griezelige plaatsen bespeurden zij daarentegen niets ongewoons, ook als zij vooraf niet wisten of op de plek geestesverschijningen waren gezien. "Spoken bestaan in die zin dat er inderdaad plaatsen zijn waar mensen ongewoonlijke ervaringen hebben" aldus de leider van het onderzoek, de psycholoog Richard Wiseman van de universiteit van Hertfordshire.

Omgeving

Maar naar zijn mening zijn bovennatuurlijke verschijningen niet verantwoordelijk voor deze ervaringen. De meeste laten zich verklaren door 'omgevingsfactoren' zoals tocht, slechte verlichting of elektromagnetische velden. "Onze resultaten wijzen er sterk op dat het vermeende spook niet duidt op activiteiten van een geest", schrijft Wiseman. Het is veel meer "de reactie van mensen, die wellicht onbewust, op normale factoren in hun omgeving reageren".