DEN HAAG - Jonge WAO'ers die na herkeuring weer aan het werk moeten, worden niet aan hun lot overgelaten. Het nieuwe kabinet zal er voor zorgen dat het inkomen op peil blijft. Dat hebben CDA-leider Balkenende en D66-fractievoorzitter Dittrich dinsdag betoogd tijdens het debat in de Tweede Kamer over het regeerakkoord.

Opvallend was dat VVD-leider Zalm zich daar in het debat niet achter schaarde, maar er zou geen verschil van mening zijn met de nieuwe coalitiepartners.

Herkeuren

De oppositiepartijen liepen te hoop tegen het voornemen van het nieuwe kabinet alle WAO'ers jonger dan 45 jaar (ruim 200.000) in te herkeuren aan de hand van strengere criteria. De toekomstige coalitiepartijen CDA, VVD en D66 vinden het een "sociale maatregel", omdat het de bedoeling is de WAO'ers aan het werk te krijgen.

Vijf jaar

Het nieuwe criterium voor een WAO-uitkering is dat er minstens vijf jaar sprake moet zijn van arbeidsongeschiktheid. De meeste jonge WAO'ers zullen daar niet aan voldoen en moeten dus aan het werk. PvdA, SP, GroenLinks en de ChristenUnie verwachten dat ze geen baan vinden en rechtstreeks in de bijstand belanden, die minder hoog is dan de WAO-uitkering.

Balkenende maakte duidelijk dat het kabinet niet zal tornen aan het strengere criterium, maar zegde toe dat de huidige WAO'ers "niet automatisch" naar de bijstand vloeien. Als ze volledig aan het werk gaan, hebben ze geen extraatje nodig, maar als ze gedeeltelijk aan de slag gaan, zal de overheid er voor zorgen dat het inkomen wordt aangevuld tot het niveau van de genoten WAO-uitkering. Ex-WAO'ers die niet aan de bak komen, krijgen een iets hogere uitkering dan de bijstand.

Verwerpelijk

Deze tegemoetkoming is volgens CDA'ers na publicatie van het regeerakkoord afgesproken, omdat er veel tumult ontstond over de herkeuring van de jonge WAO'ers. De vakbonden kondigden aan dat het kabinet een akkoord over loonmatiging kan vergeten als de "moreel verwerpelijke" maatregel zou worden doorgevoerd. CNV-voorman Terpstra vindt de toezegging nog steeds onvoldoende.

'Meedogenloos'

Behalve over de ingrepen in de WAO uitten PvdA, SP en GroenLinks dinsdag ook hun onvrede over andere "meedogenloze", "snoeiharde" en "hardvochtige"maatregelen van het nieuwe kabinet. Volgens Bos (PvdA), Marijnissen (SP) en Halsema (GroenLinks) zullen de meest kwestbare personen de dupe worden. Mensen moeten vooral inleveren voor een lager financieel tekort, aldus de PvdA-leider. "Daar krijgen we gratis een slechtere economie en banenverlies bij", sneerde Bos.

Volgens SP-leider Marijnissen laten CDA, VVD en D66 alle solidariteit met de zwakkeren in de samenleving los. Hij voorspelt een "sociale ramp" door de harde ingrepen in onder meer zorg en sociale zekerheid.

Vooral CDA-leider Balkenende kreeg verwijten dat hij het sociale gezicht van zijn partij verkwanseld zou hebben. De christen-democraat bracht daar tegenin dat de maatregelen weliswaar "pijnlijk" zijn, maar wel noodzakelijk.

Herben

Ook de kleinste coalitiepartij D66 oogstte veel kritiek, aangezien de oppositiepartijen het aantal binnengehaalde punten door de democraten maar mager vonden. LPF-leider Herben concludeerde zelfs dat D66 niets heeft bereikt wat zijn partij niet ook zou hebben bereikt of zelfs vorig jaar al voor elkaar heeft gekregen.

Herben sprak van "symbolische overwinningen", zoals een districtenstelsel, een door de burger gekozen burgemeester en extra geld voor onderwijs. "Die gekozen burgemeester stond al in het strategisch akkoord van vorig jaar en er moet nog maar blijken wat er voor het onderwijs in het vat zit", zei Herben.