TEHERAN - Iran heeft de donderdag verschenen film Fitna van Geert Wilders vrijdag veroordeeld als "gruwelijk" en "godslasterlijk".

Een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken riep de Nederlandse regering en de Europese Unie op snel actie te ondernemen om "deze walgelijke actie" te stoppen.

In een verklaring waarschuwde woordvoerder Mohammad Ali Hosseini voor repercussies. Hij trad daarover niet in detail.

Banden verbreken

Eerder hebben parlementsleden in de streng islamitische republiek de regering opgeroepen diplomatieke en economische banden met Nederland te verbreken. De regering in Teheran is daar nog niet op ingegaan.

De film bewijst volgens Iran "een diepgewortelde vendetta" van westerse burgers tegen de islam en moslims. Ook de Britse regering zou in actie moeten komen om te voorkomen dat de website liveleak.com de film nog langer laat zien. Liveleak is een Brits bedrijf.

Honderden Iraniërs gingen twee jaar geleden de straat op uit woede over de publicatie van Deense spotprenten van de profeet Mohammed. Zij brachten zware schade toe aan de Deense ambassade in Teheran.

Juridische stappen

Het Landelijk Beraad Marokkanen in Nederland overweegt juridische stappen tegen Geert Wilders. Dat heeft voorzitter Mohammed Rabbae vrijdag gezegd tijdens een bijeenkomst in de El-Oumma moskee in Amsterdam Slotervaart.

Rabbae zegt dat zijn organisatie in overleg is met jurdisch adviseurs en advocaten om te onderzoeken of het mogelijk is om Wilders te vervolgen.

"De boodschap van Wilders is dat de islam erop uit is om de westerse beschaving te vernietigen. En dat wij als moslims erop uit zijn de Nederlandse samenleving te vernietigen. Zijn boodschap is niet alleen angstwekkend, maar ook haatzaaiend."

Nazi-propaganda

Een Deense politicus heeft de film vrijdag afgedaan als "afgrijselijk" en alleen te vergelijken met nazi-propaganda. Men moet teruggaan naar de nazi-propagandafilm Der ewige Jude om de film Fitna van Geert Wilders te kunnen beschrijven, aldus de sociaaldemocraat Mogens Jensen.

"Het enige wat ontbreekt zijn de ratten als beeld van de moslims." Het fractielid van de grootste oppositiepartij van Denemarken stelt dat Wilders met de film "uitnodigt tot rechtstreekse gewelddadige confrontatie".

Tulband

In Denemarken is veel aandacht voor Fitna. Daarin is ook de beruchte Deense cartoon te zien van de profeet Mohammed met een bom in zijn tulband.

Die tekening leidde twee jaar geleden tot gewelddadige protesten tegen Denemarken en een boycot van Deense bedrijven in de islamitische wereld.

Weerzinwekkend

De voormalige Deense minister van Buitenlandse Zaken, Uffe Elleman Jensen, noemt de film "weerzinwekkend". Wel vindt de liberaal Fitna "zeer goed gemaakt".

De leider van de extreemrechtse Deense Volkspartij reageert gematigder. "Het is een gewelddadige film met onaangename scenes, maar we weten dat deze zaken gebeuren", aldus voorzitter Pia Kjaersgaard.

Duitsland

Het uitbrengen van de film verhoogt ook in Duitsland het gevaar voor aanslagen. Dat heeft de Duitse federale recherche vrijdag gezegd.

De antiterreurpolitie vreest dat de anti-islamfilm van Wilders radicale moslims ertoe kan aanzetten om aanslagen te plegen. In Duitsland zijn nog steeds netwerken van potentiële islamitische terroristen intact, aldus commissaris Jörg Ziercke van de recherchedienst.

De aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten werden deels vanuit Duitsland voorbereid. In 2006 mislukte een aanslag met een kofferbom in een Duitse trein.

Oude wonden

De Indonesische parlementsvoorzitter heeft vrijdag kritisch gereageerd.

De film is gemaakt in het land dat Indonesië ruim driehonderd jaar lang heeft "onderdrukt", verwees voorzitter Hidayat nur Wahid van het Raadgevend Volkscongres naar de koloniale periode. "Nederland zou geen oude wonden open moeten maken."

Emotie

De film zal in Indonesië "grote emotie" veroorzaken, verwacht de politicus. De uitgestrekte archipel in Zuidoost-Azië is het grootste moslimland ter wereld. Circa 88 procent van de 225 miljoen inwoners is moslim.

Het Indonesische ministerie van Buitenlandse Zaken noemde de film "misleidend en vol racisme". Het uitbrengen is "een onverantwoordelijke actie onder de dekmantel van de persvrijheid", aldus een woordvoerder.

Grenzen

Een parlementslid heeft volgens Indonesische media de regering inmiddels opgeroepen de site waarop Fitna is te zien te blokkeren. "Vrijheid van meningsuiting heeft zijn grenzen", aldus Yoyoh Yusro, die vreest voor religieuze onlusten.