DEN HAAG - Het kabinet heeft oud-minister Eveline Herfkens gevraagd om de door haar ten onrechte verkregen vergoeding helemaal of gedeeltelijk terug te betalen.

Dat zei minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) donderdag tijdens een debat over de kwestie.

Verhagen en zijn collega Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) willen het geld, net als de Tweede Kamer, terug. Juridisch ligt dat heel moeilijk, stelt het kabinet.

Van cruciaal belang voor een succesvolle terugvordering is volgens Verhagen te weten of Herfkens bewust de regels overtrad en wie het initiatief heeft genomen tot de huurvergoeding.

Als duidelijk is dat het bij Herfkens ligt, zal Verhagen het geld direct terugvorderen.

Teruggave

De regeringsfracties CDA, PvdA en ChristenUnie vinden dat Herfkens het geld moet teruggeven als de oud-bewindsvrouw de regels willens en wetens heeft overtreden en terugvordering juridisch mogelijk is.

De oppositiepartijen VVD, SP, D66, PVV en GroenLinks vinden dat Herfkens het geld sowieso moet teruggeven omdat zij het niet had mogen ontvangen. Zij hekelen het gedrag van Herfkens en wijzen erop dat zij de regels had moeten kennen.

Zakkenvullen

VVD-Kamerlid Arend Jan Boekesteijn vindt dat de armoedebestrijdster een gebrek aan moreel besef en geen enkele berouw toont. De PVV spreekt over zakkenvullen.

De oppositie wil niet dat het kabinet zich er om juridische redenen ervan laat weerhouden het geld terug te vorderen.

Ook de PvdA, de eigen partij van Herfkens, vindt dat niets doen slecht is voor de geloofwaardigheid van de overheid. Wel wees PvdA-Kamerlid Chantal Gillard op de rechtszekerheid van Herfkens.

Gillard vindt dat ook Buitenlandse Zaken en de VN fouten hebben gemaakt. Ze eist duidelijkheid in de procedures.

Kwart miljoen dollar

Herfkens heeft van 2002 tot 2006 in totaal meer dan een kwart miljoen dollar gekregen van het departement als huurvergoeding, toen zij in New York bij de VN-organisatie UNDP werkte.

Volgens de VN-regels mogen medewerkers geen giften of vergoedingen van derden ontvangen, ook niet van overheden.

Intern onderzoek

De UNDP doet nog een intern onderzoek naar de gang van zaken. Het kabinet hoopt dat dit duidelijkheid geeft over de cruciale vragen. Omdat het een persoonlijke kwestie is, is het nog niet duidelijk of het kabinet inzicht krijgt in dit dossier.

Verhagen zei na afloop van het debat dat hij niet kan zeggen of Herfkens al gereageerd heeft op het verzoek om terug te betalen, omdat dit onderdeel is van de vertrouwelijke contacten.

Fouten

Verhagen erkende donderdag nogmaals dat er fouten zijn gemaakt op zijn departement. Volgens hem was al die jaren niemand ervan op de hoogte dat niet conform de regels is gehandeld.

Net als de Kamer vindt hij dat gek en was hij er zeer geïrriteerd over toen dat begin dit jaar duidelijk werd.

Onjuist geïnformeerd

Verder was hij boos dat de SP hem ervan betichtte de Kamer onjuist te hebben geïnformeerd.

De SP had een memo in handen gekregen waarin het leek dat het initiatief lag bij de overheid. Maar volgens Verhagen ging aan dat memo nog een gesprek met Herfkens vooraf.

Verhagen en Koenders wezen erop dat het ministerie er alles aan gedaan heeft om de onderste steen boven te halen. In ieder geval zijn de procedures flink aangescherpt voor vergoedingen zodat dit niet meer mag gebeuren.