BRUSSEL - De socialisten zijn de grote winnaar van de Belgische parlementsverkiezingen van zondag. Dat blijkt na telling van ruim 95 procent van de stembureaus. Een samenwerkingsverband van de Vlaamse socialisten van Steve Stevaert en de links-liberale partij Spirit boekt een historische winst van negen zetels. De Franstalige socialisten zijn na een winst van zeven zetels voorlopig zelfs de grootste partij in de Kamer van Volksvertegenwoordigers met 26 zetels.

Het is daarmee onzeker of premier Guy Verhofstadt kan aanblijven als regeringsleider van de meest voor de hand liggende paarse coalitie van socialisten en liberalen. De liberaal Verhofstadt blijft ondanks een winst van twee zetels nipt achter op de Parti Socialiste (PS). Vooraf hadden juist de liberalen aan beide zijden van de taalgrens gesteld dat de grootste politieke familie de nieuwe premier mag leveren.

De Franstalige socialistische leider Elio Di Rupo zou volgens veel Vlamingen echter onvoldoende Nederlands spreken om premier te kunnen zijn. Daardoor maken de Vlaamse socialisten eventueel kans de minister-president te leveren, hoewel links ook het premierschap aan Verhofstadt kan overlaten in ruil voor extra ministersposten of inwilliging van eisen op sociaal-economisch terrein.

Di Rupo

De openlijk homosexuele Di Rupo heeft de laatste maanden echter fors geschaafd aan zijn Nederlands. Hij liet zich zondagavond ook in het Nederlands op de Vlaamse commerciële zender VTM interviewen. De socialist Leburton was 25 jaar geleden nog de laatste Franstalige premier van België.

Verhofstadts liberale VLD haalt echter wel ruim 2 procent meer van het totale aantal stemmen in België dan de PS. De Parti Socialiste profiteert echter het meest van een vernieuwing van het districtenstelsel, waardoor ook drie Vlaamse zetels overgaan naar Franstalige politici.

Vlaamse groenen weg

De Parti Socialiste won vooral in Brussel sterk van de Franstalige groenen van Ecolo, die zeven van hun elf zetels verliezen. De regerende Vlaamse groenen verdwijnen na 22 jaar volledig uit de Kamer als gevolg van een nieuwe kiesdrempel van 5 procent.

Beide partijen is vooral door hun vroegere liberale coalitiepartners een te star beleid verweten. Verder verloor Ecolo fors door twee weken terug op het laatste moment uit de regering te stappen.

Vlaams Blok

Het extreemrechtse Vlaams Blok boekt een lichte winst van drie zetels, hoewel de partij in bolwerk Antwerpen niet de verwachte verdere doorbraak boekte. Het Blok verloor daar bijna 3 procent ten opzichte van de gemeenteraadsverkiezingen van 2000. In Brussel is het Blok wel de grootste Vlaamse partij.

De Vlaamse christen-democraten verloren na de zware nederlaag van 1999 door het dioxineschandaal opnieuw en leveren volgens de bijna volledige uitslag één Kamerzetel in. De Franstalige liberalen boeken een winst van vijf zetels en zouden met 23 volksvertegenwoordigers met de Vlaamse socialisten samen de derde partij van België zijn. Een paarse coalitie kan daardoor rekenen op een ruime meerderheid van 97 van de 150 Kamerzetels.