DEN HAAG - Het regeerakkoord waarover CDA, VVD en D66 maandag vier maanden na de verkiezingen overeenstemming bereikten bevat heel veel 'zuur'. Alle Nederlanders krijgen de komende jaren minder te besteden.

CDA-leider Balkenende, die zijn tweede kabinet in even zoveel jaren gaat leiden, sloeg dan ook geen euforische toon aan toen hij woensdagmiddag even voor vijven melding maakte van het onderhandelingsakkoord. "Iedereen zal pijn moeten lijden", voorspelde hij.

Begrotingstekort

Koopkrachtbehoud is niet mogelijk, zo valt te lezen in het akkoord dat de basis moet gaan vormen voor vier jaar regeringsbeleid. In totaal gaat het nieuwe kabinet 15 miljard euro bezuinigen. Ondanks deze ongekende snoeiplannen zal het begrotingstekort in 2007 naar verwachting nog 0,5 procent bedragen.

Maagzuur en tandsteen

Vooral in de sociale zekerheid en de zorg wordt fors gesnoeid. Zo krijgen ziekenfondsverzekerden een eigen risico van 200 euro per jaar en wordt het basispakket voor de zorg verkleind. Onder meer de fysiotherapie en ingewikkelde ingrepen bij de tandarts verdwijnen grotendeels. Ook maagzuurremmers en cholesterolverlagers worden niet meer vergoed.

Daarnaast krijgen mensen minder snel recht op een WW- of WAO-uitkering. Die laatste pot is alleen nog beschikbaar voor volledig arbeidsongeschikten en er zal veel strenger worden gekeurd om het aantal nieuwe WAO'ers te beperken.

Ambtenaren

De grootste bezuinigingspost is de loonmatiging, die 4 à 5 miljard euro moet opbrengen. De ambtenarensalarissen zullen de komende vier jaar met een procent minder dan de inflatie omhoog gaan en de uitkeringen zullen niet onder alle omstandigheden met net zoveel stijgen als de lonen. Ook moeten er tweeduizend extra ambtenaren verdwijnen bij het rijk, bovenop de tienduizend die het huidige kabinet al wilde schrappen.

De sociale partners toonden woensdagavond in een eerste reactie op het akkoord begrip voor de moeilijke periode waarin Nederland financieel verkeert. FNV-voorman De Waal vindt echter dat het kabinet verkeerde keuzes maakt. Zijn CNV-collega Terpstra is "bereid mee te denken" en MKB-Nederland noemt de maatregelen "hard, maar nodig".

Berucht Kwartje

De onderhandelaars van CDA, VVD en D66 hebben nog wel een half miljard euro gevonden om extra in onderwijs te steken. Het gebruikersdeel van de onroerendzaakbelasting wordt geschrapt. Het Kwartje van Kok zal niet worden teruggegeven aan de pomp, maar verdwijnt in een fonds waaruit openbaar vervoer en wegen zullen worden bekostigd.

Congres

Donderdag en vrijdag moeten de fracties van CDA, VVD en D66 hun fiat geven aan het regeerakkoord. D66 houdt vervolgens zondag een congres waar partijleider Dittrich de steun vraagt van zijn leden. "Ik ga dit als een leeuw verdedigen." Volgens hem zijn er genoeg D66-punten in het akkoord terug te vinden. Maar, zo benadrukte hij: "Als het congres nee zegt, komt er geen kabinet met D66 op het bordes."

Formateur

Begin volgende week volgt een debat in de Tweede Kamer over het voltooide werk van de informateurs Hoekstra en Korthals Altes. Vervolgens kan koningin Beatrix naar verwachting beoogd premier Balkenende aanstellen als formateur. Hij zal de kandidaat-bewindslieden op sollicitatiegesprek krijgen.