DEN HAAG - Nederland kan en moet er meer werk van maken om mensen die zich bezighouden met terroristische activiteiten, niet toe te laten of uit te zetten. Zo zouden opsporingsdiensten, de Immigratie- en Naturalisatiedienst IND en andere betrokken instanties actief relevante gegevens moeten vergaren en aan de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD doorgeven.

Die verplichting bestaat nu nog niet zodat veel belangrijke informatie op de plank blijft liggen. Ook is een databank mogelijk waarin de gegevens worden opgeslagen van personen die mogelijk een gevaar kunnen vormen voor Nederland. Dat stelt de Adviescommissie voor vreemdelingenzaken (ACVZ) woensdag in een advies aan minister Donner van Justitie.

De commissie doet 21 aanbevelingen om via het vreemdelingenbeleid het huidige nationale actieplan voor terrorismebestrijding en veiligheid te verbeteren. Er moet vooral meer worden gedaan aan preventie.

Risicolanden

Zo moeten personen die vanuit zogeheten risicolanden naar Nederland willen komen, al in hun eigen land worden gecontroleerd. Dat kan op het moment dat zij een machtiging tot voorlopig verblijf (MVV) aanvragen. Er komen meer mensen naar Nederland met een MVV voor een regulier verblijf dan via een asielprocedure.

De commissie wil dat Nederland risicoprofielen opstelt, zoals in Canada. Daar worden al jaren vreemdelingen- en veiligheidschecks uitgevoerd aan de hand van profielen voor individuen. Jaarlijks worden daarmee enkele honderden mensen geweigerd omdat zij niet 'safe' zijn. Voor de asielprocedure bestaan in Nederland al soortgelijke profielen.

Spanning

De commissie erkent dat hiermee spanning ontstaat tussen het recht van het collectief op veiligheid en de individuele rechten op privacy. Die persoonlijke rechten moeten en kunnen binnen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens blijven, aldus de commissie.

Volgens voorzitter T. van Os van den Abeelen van de commissie kan met de verzamelde gegevens niet alleen een strafrechtelijke aanpak volgen maar is ook een bestuurlijke maatregel mogelijk. Via het bestuursrecht is het wellicht eenvoudiger de vreemdeling ongewenst te verklaren en bij voorbaat te weren of uit te zetten als die persoon al hier is.

Daarvoor moet een nieuwe procedure komen om de informatie van de AIVD te kunnen gebruiken, zonder dat inzicht wordt gegeven in de werkwijze van de AIVD. In het strafrecht ligt een en ander moeilijker in verband met de bewijslast.