DEN HAAG - Onverwacht snel hebben CDA, VVD en D66 een akkoord bereikt over het financiële beleid voor de komende kabinetsperiode. Hiermee is het kabinet van CDA, VVD en D66 aanstaande. In de nacht van dinsdag op woensdag werden de drie het eens over de voornaamste hobbel, een omvangrijk bezuinigingspakket.

Video: Binnenhofjournaal

Het Centraal Planbureau (CPB) rekent nog uit wat de effecten op de economie zullen zijn. Eerdere berekeningen leverden negatieve effecten op voor werkgelegenheid, inflatie, economische groei en koopkracht. Met de hulp van CPB-directeur Don, die dinsdagavond aanschoof aan de onderhandelingstafel, hopen de onderhandelaars nu betere resultaten te boeken.

Woensdag

Details wilden Balkenende (CDA), Zalm (VVD) en Dittrich (D66) nog niet geven. Woensdag valt dan het finale oordeel. Maar, zo benadrukte Zalm, het kan niet meer misgaan.

Naar verwachting kunnen de fracties van CDA, VVD en D66 zich dan donderdag over de plannen uitspreken. Als ook de achterban van D66 op het congres van zondag zich er positief over uitlaat, kunnen een of meerdere formateurs volgende week op zoek naar bewindslieden. Het nieuwe kabinet kan vervolgens voor 1 juni, de streefdatum, op het bordes staan. Dinsdag zag het er een tijdlang een stuk somberder uit. CDA, VVD en D66 zaten met de handen in het haar nadat de economische effecten van hun astronomische bezuinigingen nog steeds niet tot tevredenheid stemden.

Nieuwe tegenvaller

Duidelijk werd dat er bovenop de al ingrijpende maatregelen nog meer moest gebeuren om de stijgende werkloosheid te keren, economische groei te realiseren en het begrotingstekort binnen de perken te houden. Te meer omdat zich dinsdag ook een nieuwe tegenvaller voordeed van ruim 2 miljard euro, veroorzaakt door hogere kosten voor de gezondheidszorg, huursubsidie en vogelpest.

Draconische maatregelen passeerden om die reden de onderhandelingstafel. Zo rekende het CPB de vergaande maatregel door om de lonen in de collectieve sector en de uitkeringen niet te verhogen. Volgens ingewijden blijft die maatregel ondanks de tegenspoed nog wel achterwege, maar een andere loonmaatregel is niet uitgesloten.

Hypotheekrenteaftrek

Een belangrijk bezuinigingsbedrag werd dinsdag wel behaald door een kleine beperking van de hypotheekrenteaftrek, tot dusver altijd een taboe in politiek Den Haag. Het is de bedoeling dat mensen die hun huis met winst van de hand doen en vervolgens een duurdere woning kopen, die winst voortaan in dat nieuwe huis steken. De aftrek van de hypotheekrente geldt anders niet voor de hele lening.

Nu steken mensen de overwaarde van hun woning vaak in luxe goederen, zoals een boot, of gaan ze met het geld beleggen, terwijl ze tegelijkertijd een volledige lening krijgen voor hun nieuwe optrekje. 'Oneigenlijk gebruik', noemde zelfs CDA-leider Balkenende dat dinsdagavond. PvdA, GroenLinks en SP zijn enthousiast.