RIYAD - Bij de aanslagen in de Saudische hoofdstad Riyad zijn minstens twintig mensen omgekomen, van wie de helft Amerikanen. Dat hebben overheidsfunctionarissen en omwonenden dinsdag gezegd. Tientallen westerlingen, voornamelijk Amerikanen, raakten gewond. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell zei eerder al dat vermoedelijk tien Amerikanen bij de aanslagen het leven lieten. Ook zouden volgens hem veel burgers uit andere landen zijn gedood.

Bekijk hier de video

Onder de doden is in ieder geval een Australiër. Volgens omwonenden kwamen ook een Libanese en Amerikaanse man van Palestijnse afkomst om. Verder stierven er zeker twee kinderen, wiens identiteit nog onduidelijk is. Ook zou een zoon van de plaatsvervangend gouverneur van Riyad zijn omgekomen.

Autobommen

De daders vielen schietend minstens drie wijken binnen en brachten er in de nacht van maandag op dinsdag autobommen tot ontploffing. Er waren drie grote explosies in wijken in het oosten van de stad, naar verluidt gevolgd door een grote explosie bij een Amerikaans-Saudisch bedrijf. Een Schotse ooggetuige op bijna 250 meter van de plaats van een bomexplosie zei dat het pand waarin hij verbleef zwaar is beschadigd en dat er weinig over is van gebouwen dichter bij de explosie.

Zelfmoord

Het lijkt erop dat ten minste een deel van de daders zelfmoord pleegde toen ze auto's met explosieven tot ontploffing brachten. Ooggetuigen hebben gezegd dat er na de explosies nog steeds vuurgevechten waren.

De Saudische minister van Binnenlandse Zaken, prins Nayef bin Abdul Aziz, heeft gezegd dat drie daders zijn omgekomen "bij de zelfmoordaanslagen". Hij bracht die in verband met "een terroristische cel" die vorige week in het land werd ondekt.

Powell

De Amerikaanse minister Powell heeft zijn reisplannen niet gewijzigd en arriveerde volgens plan in Riyad. Hij meende dat er tien Amerikanen zijn omgekomen. Voorts zijn er een Australiër, een Libanees en een Saudiër onder de doden. Voor zover bekend zijn er drie Nederlanders gewondgeraakt onder wie een ernstig.

Powell zei dat de aanslagen het werk lijken te zijn van het netwerk al-Qaeda, dat verantwoordelijk wordt gehouden voor de aanslagen in het noordoosten van de Verenigde Staten in september . Vijftien van de negentien daders die bij het plegen van die aanslagen zelfmoord pleegden, kwamen uit Saudi-Arabië.

Al-Qaeda

De man die wordt geacht al-Qaeda te leiden, Osama bin Laden, werd in Saudi-Arabië geboren. Zijn voornaamste grief is altijd de Amerikaanse invloed in zijn vaderland geweest, zowel wat de aanwezigheid van Amerikaans troepen betreft als de invloed op de olie-industrie van Saudi-Arabië.

De Amerikanen vreesden al twee weken lang voor op handen zijnde aanslagen in het koninkrijk. Ze hebben op 1 mei hun landgenoten geadviseerd het land te mijden, omdat terroristen een aanslag op Amerikanen in het land beraamden. De ambassade waarschuwde dinsdag dat Amerikanen in Saudi-Arabië thuis moeten blijven en ramen en deuren gesloten houden.

Terrorisme

De laatste tijd zijn er tal van aanslagen op buitenlanders geweest, zowel met politieke als criminele achtergrond. De VS hebben de Saudische autoriteiten herhaaldelijk verweten te weinig te doen tegen het terrorisme. Leden van de regerende elite in het land, de uitgebreide koninklijke familie van het huis Saud, zouden lang hebben geprobeerd extremisten af te kopen met discrete geldelijke steun.

Zo heeft bijvoorbeeld Saudi-Arabië enige tijd het Taliban-bewind in Afghanistan gesteund. Eind vorig jaar berichtten Amerikaanse media dat de vrouw van de Saudische ambassadeur in Washington geld zou hebben doorgesluisd naar extremisten die aanslagen in de VS pleegden.

Extremisme

Begin mei heeft Nederland nog zijn zorg uitgesproken tegenover de Saudische ambassadeur in Den Haag over aanwijzingen dat Riyad financiële steun zou geven aan extremistische instellingen in ons land. Het bewind in Saudi-Arabië lijkt zich uiteindelijk ook zelf grote zorgen te maken over het politiek-religieuze extremisme in eigen land.

"Het herinnert ons er opnieuw aan dat terrorisme een globaal verschijnsel is. De Verenigde Staten zullen er daardoor niet afgebracht worden om de belangen van vrede in de wereld na te streven", zei Powell tijdens een persconferentie in de Jordaanse hoofdstad Amman. Hij omschreef de daders als 'laffe individuen'en voegde eraan toe dat de aanslagen ,,de kenmerken dragen van al-Qaeda".