BAGDAD/BASRA - De nieuwe Amerikaanse topbestuurder voor Irak, Paul Bremer, heeft maandag zijn opwachting gemaakt in Bagdad van waaruit hij de komende tijd het land zal moeten besturen.

Zijn voorgangers, onder aanvoering van oud-generaal Garner, hebben zware Iraakse kritiek te verduren gekregen wegens het gebrek aan vooruitgang in het proces van wederopbouw.

Bovendien waren ze volgens de Irakezen grotendeels onzichtbaar terwijl het opzetten van de drinkwater en elektriciteitsvoorziening broodnodig is. Ook wordt het hoog tijd dat de Amerikanen een einde maken aan de wetteloosheid in het land waar roversbenden vrijspel lijken te hebben.

Eerder op de dag arriveerde Bremer in het gezelschap van de voorzitter van de Amerikaanse chefs van staven, Richard Meyers in het zuiden van het land.

Wisseling van de wacht

De komst van Bremer, ex-ambassadeur in Nederland, markeert het begin van een vrij ingrijpende wisseling van de wacht in Irak. Afgelopen weekeinde werd al bekend dat Garner als de huidige bewindvoerder in Irak vertrekt. De coördinator voor Midden-Irak, Barbara Bodine, is al weg. Volgens The New York Times van maandag zullen ook onder anderen voorlichtster Margaret Tutwiler en Tim Carney Irak verlaten. Carney is door de Amerikanen aangesteld als coördinator op het Iraakse ministerie van Industrie.

Bremer maakte maandag duidelijk dat Garner nog ,,enkele weken'' op zijn post blijft. Volgens The New York Times gaat het om twee weken. Het vertrek van Bodine zou overigens zijn gebeurd op verzoek van Bremer. Beiden zouden het niet goed met elkaar kunnen vinden, aldus Amerikaanse media.

Snel orde in de chaos

De personele wijzigingen in Irak zijn vooral bedoeld om snel weer orde te scheppen in de chaos in Irak. De geallieerde bezettingsmacht heeft nog nauwelijks werkelijke initiatieven genomen voor een zichtbare wederopbouw van het land. De relatie met grote delen van de Irakese bevolking, vooral van de sjiieten, is beroerd.

Dat komt onder meer doordat Garner nauwelijks Irakezen betrekt in de opstelling van zijn plannen, aldus critici. Veel internationale hulpverleners klagen ook steen en been over de wijze waarop tot dusver het Pentagon leiding heeft gegeven aan de humanitaire assistentie.

Al langer is duidelijk dat Washington vooral wil dat meer landen bij het proces in Irak worden betrokken. Dat moet onder meer vorm krijgen in de komst van een internationale vredesmacht naar het Arabische land. Evenzeer willen de VS meer vertrouwen winnen van de grotendeels kritische internationale gemeenschap die maar weinig opheeft met door het Pentagon gedirigeerde personen als de ex-generaal Garner. Bremer, een zeer ervaren diplomaat, zou dan ook meer dan Garner een internationale bruggenbouwer zijn.