Kamer wil mes in lijst verdachten oorlogsmisdaden

DEN HAAG - De Tweede Kamer wil snoeien in de lijst met vermeende oorlogsmisdadigers die in Nederland verblijven. Een meerderheid stelt voor dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) nog eens nagaat of de groep van naar schatting 700 tot 750 mensen wel terecht is bestempeld als 1F'er, ofwel verdachte van oorlogsmisdaden.

Minister Ernst Hirsch Ballin en staatssecretaris Nebahat Albayrak van Justitie zullen de Kamer binnenkort een brief sturen over het probleem met veronderstelde oorlogsmisdadigers. Nederland zit al jaren met de kwestie in zijn maag.

Asielzoekers die door de IND als 1F'er zijn beoordeeld, vielen niet onder de pardonregeling, krijgen geen verblijfsvergunning, maar kunnen evenmin worden teruggestuurd. Als gevolg daarvan verblijven de verdachten van oorlogsmisdaden als statenloos burger in Nederland, vaak met hun gezin.

Uitgangspunten

Een Kamermeerderheid vraagt het kabinet nog eens grondig te kijken naar deze groep. De asielzoekers, die hier al jarenlang verblijven, zijn als verdacht aangemerkt op basis van vrij algemene uitgangspunten.

In veel gevallen gaat het om Afghanen die in het verleden voor de militaire dienst Khad hebben gewerkt en in de jaren negentig het regime van de Taliban zijn ontvlucht.

VVD-Kamerlid Fred Teeven heeft in het verleden als officier van justitie alle 1F-dossiers doorgenomen. "Van dertig tot vijftig mensen kun je met enige grond zeggen dat het beulen zijn geweest.

En nog eens 150 gevallen kun je niet op voorhand terzijde schuiven. Dat wil overigens niet zeggen dat er ook een strafzaak tegen hen te beginnen is."

Onzeker

Blijft over een groep van 500 tot 550 asielzoekers, hoofdzakelijk mannen, van wie onzeker is of zij terecht als mogelijke oorlogsmisdadigers worden gezien. Wat de VVD betreft, kan de IND die groep nog eens tegen het licht houden.

Ook de regeringspartijen CDA, PvdA en ChristenUnie en de oppositiepartijen SP en GroenLinks zien een oplossing in herbeoordeling van de 1F-dossiers. "Er moet nu gewoon duidelijkheid komen", aldus SP-Kamerlid Jan de Wit.

Lijst

De verwachting is dat bij een nieuwe beoordeling een flink deel van de lijst verdachten kan worden geschrapt. Het gaat om vluchtelingen die bijvoorbeeld als architect, chauffeur of typist onder een fout regime hebben gewerkt.

Kamerlid Teeven waarschuwt dat schrappen van de 1F-stempels niet zomaar betekent dat de asielzoekers in kwestie een verblijfsvergunning krijgen. De IND moet hun aanvraag opnieuw beoordelen en voor het generaal pardon komen ze om technische redenen niet in aanmerking, concludeert de VVD.

"De vraag is of je deze mensen hiermee een dienst bewijst. Het kan betekenen dat ze snel het land uit moeten." Buitenlanders met het stempel 1F kunnen niet worden uitgezet vanwege het risico dat ze in hun vaderland mishandeld of vermoord worden.

Kinderen

Over het lot van de honderden kinderen van 1F'ers is de Tweede Kamer minder eensgezind. SP en GroenLinks vinden dat zij niet moeten opdraaien voor fouten van hun ouders.

De twee partijen willen daarom dat ze los van hun ouders worden beoordeeld. Ook de PvdA neigt die kant op. "Ik vind het heel erg pijnlijk als een kind wordt meegesleurd met de vader", aldus Kamerlid Hans Spekman.

Optie

Voor CDA en VVD is een onafhankelijke beoordeling van kinderen niet zomaar een optie, zeker niet voor kinderen van ouders tegen wie een serieuze verdenking bestaat.

"Ik buig niet voor de roep om het toelaten van kinderen die in het kielzog van een foute vader zijn gevlucht", zegt CDA'er Wim van de Camp. Ook de VVD noemt dat onacceptabel. Teeven vindt wel dat er oog moet zijn voor kinderen van twijfelgevallen.

Rechter

Duidelijk is dat serieuze verdachten zoveel mogelijk voor de rechter moeten komen. Dat blijkt in de praktijk een hele kluif. Teeven heeft als officier van justitie de honderden dossiers doorgenomen.

Dat leidde tot vier strafzaken met drie veroordelingen. De 1F'ers tegen wie een verdenking blijft bestaan maar geen strafzaak mogelijk is, moeten voortleven in een soort niemandsland. "Dat moet dan maar", aldus Teeven.

Tip de redactie