HAARLEM - Popmuziek, officiële bijeenkomsten met kranslegging en toespraken, een defilé van veteranen en een klassiek concert vormden maandag de ingrediënten van bevrijdingsdag . Een dag van vermaak en momenten van bezinning. Hoe divers Nederland 5 mei ook vierde, het thema was overal hetzelfde: Vrijheid is niet te koop.

Op 5 mei 1945 werd Nederland bevrijd van het Duitse juk. De officiële capitulatie van het Duitse leger had plaats in hotel De Wereld in Wageningen in aanwezigheid van onder anderen Prins Bernhard. Achtenvijftig jaar later was de prins opnieuw in Wageningen om stil te staan bij dit feit. De 91-jarige prins woonde, met onder anderen Pieter van Vollenhoven en premier Balkenende, een herdenkingsdienst bij in de Johannes de Dooperkerk.

Defilé

Nadat de prins een krans had gelegd bij het oorlogsmonument, had het gebruikelijke defilé van veteranen van verscheidene oorlogen en van vredesmissies plaats. Daaraan deden ongeveer 4000 mensen mee. De commissaris van de koningin in Drenthe en oud-minister van Defensie Ter Beek greep de herdenking van de capitulatie aan om te waarschuwen tegen verdere beknibbeling op het defensiebudget.

Volgens Ter Beek mag defensie geen sluitpost zijn. “De oorlog in Irak heeft ons er hardhandig aan herinnerd dat vrede en veiligheid verworvenheden zijn die moeten worden bevochten, voordat ze kunnen worden gekoesterd.”

Balkenende in St. Bavokerk

De nationale viering 5 mei begon maandagochtend in de Grote of St. Bavokerk in Haarlem met verschillende sprekers. “Je kunt geen vrijheid vieren als er sprake is van angst of een gebrek aan voedsel. Vrijheid op een lege maag gedijt niet,” zei minister-president Balkenende in zijn toespraak. Volgens de premier moeten de zwakkeren in onze samenleving “waar mogelijk” worden ontzien. “In Nederland mag niemand gebrek lijden,” zo vond hij.

ING

Dr. A. Rinnooy Kan, lid van de Raad van Bestuur van de ING Groep, riep in zijn 5-mei-lezing de rijke Westerse landen op de armste landen meer kansen te geven op de wereldmarkt. Volgens hem wordt onze economie nu nog te veel geregeerd door eigenbelang. “We moeten durven een deel van onze welvaart in te leveren,” aldus Rinnooy Kan in Haarlem. Hij zei het schrijnend te vinden dat nog altijd meer dan een miljard wereldburgers elke dag moet rondkomen van minder dan 1 dollar.

Na de bijeenkomst in de kerk verplaatste de viering zich naar de Grote Markt in Haarlem. Daar hadden 's middags presentaties en discussies plaats rond het thema ‘Vrijheid is niet te koop’. Zo brachten Noord-Hollandse koren en muziekgroepen een Bevrijdingslied ten gehore, geschreven door kinderboekenschrijver Sjoerd Kuyper en componist Keimpe de Jong.

Bevrijdingsconcerten

Rond het middaguur begon in Haarlemmerhout het eerste van maar liefst dertien bevrijdingsconcerten met optredens van onder anderen Di-Rect, Within Temptation, Dolf Jansen, Venice en Terence Trent D'Arby. De artiesten deden ieder aan ten minste vier festivals mee. Ze lieten zich per helikopter van provincie naar provincie vervoeren. Volgens het organiserend Comité 4 en 5 Mei trokken de bevrijdingsfestivals naar schatting 530.000 bezoekers.

5-mei-concert

Bevrijdingsdag werd 's avonds afgesloten met het 5-mei-concert in Amsterdam. Het Radio Symfonie Orkest verzorgde voor theater Carré een optreden met als soliste de violiste Janine Jansen. Koningin Beatrix en premier Balkenende woonden het concert bij. Duizenden mensen hadden zich op de kades en in bootjes rondom het podium verzameld.