Kabinet CDA-VVD-D66 moet er voor 1 juni zijn (video)

DEN HAAG - CDA en VVD hebben D66 dinsdagavond in de armen gesloten. CDA-leider Balkenende en VVD-voorman Zalm lieten zich na de onderhandelingen met D66-fractievoorzitter Dittrich positief uit over de samenwerking en zegden de ChristenUnie en de SGP definitief af.

Bekijk video

"Het wordt een leuke, interessante, nieuwe coalitie", aldus Zalm. Balkenende hoopt dat het nieuwe kabinet al voor 1 juni op het bordes staat. "Iedereen wil snelheid." Ook Dittrich is optimistisch. "Het gaat de goede kant op."

Onbegrijpelijk

ChristenUnie-leider Rouvoet vindt het onbegrijpelijk dat het CDA met D66 in zee gaat. Hij zei van vice-fractievoorzitter Verhagen maandagavond nog te hebben gehoord dat het CDA zou kiezen voor de kleine christelijke partijen, maar volgens het CDA ligt dat een stuk genunanceerder.

Paarse ziel

Rouvoet betwijfelt of een kabinet met D66 stabiel zal zijn. "Na acht jaar ageren tegen de paarse kabinetten gaat het CDA nu een kabinet op poten zetten met twee paarse partijen. Dat baart me grote zorgen. De ziel van paars, D66, krijgt opnieuw een plek." Rouvoet meent dat het CDA D66 "heel machtig" heeft gemaakt. "Het CDA heeft zijn lot in handen van D66 gelegd."

Balkenende gaf aan dat het CDA inhoudelijk meer gemeen heeft met ChristenUnie en SGP, maar dat andere argumenten belangrijker waren. Met D66 is er een ruimere meerderheid in de Tweede Kamer. Voor het CDA woog ook zwaar dat de VVD niets moet hebben van de SGP.

Bekering

Balkenende wekte dinsdag nog onbegrip bij de informateurs Hoekstra en Korthals Altes, ChristenUnie-leider Rouvoet en SGP-voorman Van der Vlies door beide christelijke partijen al na beraad met zijn Tweede-Kamerfractie te bedanken voor hun medewerking en zich onomwonden te bekeren tot D66. Hij had eerst de 'beslissende' onderhandelingen met Dittrich moeten afwachten en daarna de ChristenUnie en de SGP, die tot en met dinsdag officeel nog in beeld waren als coalitiepartner, samen met Zalm em de informateurs moeten uitleggen waarom ze buiten de boot zijn gevallen.

Immateriële steun

Overigens is de moeite van de twee christelijke partijen niet helemaal vergeefs geweest. CDA, VVD en D66 hebben afgesproken een van de suggesties die ChristenUnie en SGP de afgelopen dagen hebben gedaan op immaterieel gebied in het regeerakkoord over te nemen.

CDA, VVD en D66 hebben de verkennende fase nog niet helemaal afgerond, maar er zijn geen onoverkomelijke hobbels meer. Donderdag gaan de onderhandelingen onder leiding van de informateurs verder.

Verdelen en dan heersen

Na de verkennende fase zullen waarschijnlijk Balkenende en Zalm aantreden als formateurs van het nieuwe kabinet. Mogelijk schuift dan ook de toekomstige vice-premier van D66 nog aan. Die zullen in korte tijd het regeerakkoord uitschrijven, de portefeuilles verdelen en de bewindspersonen er bij zoeken.

De verdeling van het aantal ministers is nog onderwerp van discussie. De meest voor de hand liggende verhouding is CDA zeven, VVD vijf en D66 twee, maar de VVD dringt aan op acht, zes, twee. Dan moet er wel een nieuwe ministerspost worden gecreëerd.

Onderwijs en kiesstelsel

De drie partijen zijn het zo goed als eens over voorwaarden die D66 heeft gesteld om deel te nemen aan een kabinet. Zo zullen er enkele honderden miljoenen extra worden geïnvesteerd in het onderwijs, zal het kiesstelsel worden herzien, komt er een gekozen burgemeester en een onderzoek naar de gekozen minister-president. Het correctief referendum heeft D66 moeten laten vallen.

Ook hebben CDA, VVD en D66 afgesproken dat de begroting in de loop van de komende kabinetsperiode sluitend moet zijn en dat er geen lastenverzwaringen komen voor burgers en het bedrijfsleven. Verder willen ze veel overbodige regels voor het bedrijfsleven en de collectieve sector schrappen.

Tip de redactie