Israël moet weg uit deel Westoever

AMSTERDAM - Israël moet een einde maken aan de bezetting van de Westelijke Jordaanoever, maar mag een aantal nederzettingen in het gebied behouden. Dat heeft de Amerikaanse president George Bush donderdag duidelijk gemaakt aan journalisten in een hotel in Jeruzalem.

Nog niet eerder sprak Bush zo gedetailleerd over de wijze waarop de Verenigde Staten denken het Israëlisch-Palestijns conflict tot een oplossing te brengen.

Een bestand tussen Israël en de Palestijnen vereist "pijnlijke concessies" van beide partijen, waarschuwde hij. Toch voorspelde hij dat er binnen een jaar een bestand op tafel kan liggen. Het Witte Huis zei dat Bush dit jaar minimaal nog een keer een bezoek aflegt aan het Midden-Oosten en zeker Israël zal aandoen.

Struikelblokken

Twee dagen van gesprekken tussen Bush en de Israëlische premier Ehud Olmert en de Palestijnse president Mahmoud Abbas, die alleen gezag heeft op de Westoever, hebben niets tastbaars opgeleverd. De drie struikelblokken zijn de status van Oost-Jeruzalem, de terugkeer van de honderdduizenden Palestijnse vluchtelingen en hun kinderen en de grenzen van een Palestijnse staat.

Bezetting

Bush ging nauwelijks in op de status van Oost-Jeruzalem, dat de Palestijnen als hoofdstad wensen. Hij gebruikte de term "bezetting" toen hij sprak over de Israëlische aanwezigheid op de Westoever, die in 1967 werd veroverd. Aan die bezetting moet een einde komen, zei hij. De Palestijnse staat moet "levensvatbaar, aaneengesloten, soeverein en onafhankelijk" zijn, zei hij. Op zijn beurt moet Israël veilig zijn, verdedigbare grenzen hebben en erkend worden als staat, zei hij.

Syrië

Als Arabieren het over de Israëlische bezetting hebben doelen ze op de Westoever, Oost-Jeruzalem en de Golanhoogvlakte, die Israël in 1967 veroverde op Syrië. Dat land zegt bereid te zijn vredesoverleg te hervatten met Israël. Een woordvoerder van de Nationale Veiligheidsraad, Gordon Johndroe, zei dat Bush alleen aan de Westoever refereerde.

Nederzettingen

Er moeten grensaanpassingen komen die de "huidige realiteit weerspiegelen", zei Bush. Hij doelde vooral op Israëlische nederzettingen in Palestijns gebied en zei in feite dat Israël een aantal nederzettingen mag houden.

Gatenkaas

Eerder op de dag kritiseerde Bush indirect Israël vanwege de voortgezette bouw of uitbreiding van nederzettingen op de Westoever, waardoor het voor de Palestijnen praktisch onmogelijk is geworden er nog een staat te vestigen.

"Gatenkaas zal niet werken als het gaat om de grenzen van een staat", zei Bush. Hij suggereerde verder dat de internationale gemeenschap moet bijspringen om de Palestijnse vluchtelingen en hun nakomelingen te compenseren.

Hamas

Bush haalde uit naar Hamas, de militante beweging die de Gazastrook in handen heeft. In zijn campagne beloofde Hamas het lot van de Palestijnen te verbeteren, maar de beweging heeft "alleen maar ellende" veroorzaakt, zei Bush. Een Hamaswoordvoerder noemde het commentaar van Bush "een oorlogsverklaring".

Toen Hamas aan de macht kwam door eerlijke verkiezingen te winnen werd de groepering door het Westen geboycot. Israël heeft Gaza sinds de zomer van de buitenwereld afgesloten, omdat Hamas de troepen van Fatah verjaagde. Abbas zette vervolgens zijn eigen regering op de Westoever op.

'Hoop'

Het bezoek van Bush maakte niet veel enthousiasme los op de Westoever, waar ongekend strenge veiligheidsmaatregelen waren getroffen. De meeste Palestijnen zien in Bush een trouw bondgenoot van Israël, die weinig of geen oog heeft voor de Palestijnse belangen. Abbas zei evenwel dat het bezoek van Bush het Palestijnse volk "veel hoop biedt".

Frustratie

Dichte mist dwong Bush per auto naar Ramallah te rijden in plaats van te vliegen. Hij kreeg daardoor persoonlijk een glimp van de dagelijkse frustraties van Palestijnen bij Israëlische controleposten. Ook werd hij geconfronteerd met het stelsel van muren, hekken en prikkeldraad dat de Westoever doorsnijdt. Bush verdedigde de Israëlische controleposten op de Westoever, al zei hij de Palestijnse frustratie daarover te begrijpen.

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie