LPF uitgespeeld in kabinetsformatie

DEN HAAG - De LPF doet vooralsnog niet meer mee in de kabinetsformatie. CDA en VVD praten alleen nog met D66 en de combinatie ChristenUnie/SGP als mogelijke partners die hen een Kamermeerderheid kunnen bezorgen. Met deze partijen vonden dinsdag de eerste inhoudelijke gesprekken plaats.

LPF-leider Herben liet dinsdag aan de informateurs Hoekstra en Korthals Altes weten dat CDA en VVD het eerst maar met D66 moeten proberen. Hij vindt dat CDA en VVD de deur naar hem hebben dichtgeslagen door een nieuwe samenwerking "ongeloofwaardig" te noemen. Herben staat wel nog open voor toenaderingspogingen van CDA en VVD. "Er zit een bel aan de deur."

Buitenspel

De informateurs en ook Balkenende en Zalm wekten niet de indruk rouwig te zijn over de opstelling van de LPF. De informateurs zeiden die "als een gegeven te aanvaarden". Balkenende en Zalm vinden dat Herben zichzelf buitenspel heeft gezet.

Met D66, de ChristenUnie en de SGP voerden Balkenende en Zalm dinsdag aparte verkennende gesprekken. D66-leider Dittrich maakte duidelijk dat voor hem samenwerking met CDA en VVD geen uitgemaakte zaak is. Dittrich wil met deze partijen alleen een regeerakkoord sluiten als daarin extra geld voor onderwijs, natuur en milieu wordt opgenomen en als er afspraken gemaakt kunnen worden over democratische vernieuwing. Het gaat dan om zaken als de gekozen burgemeester en het correctief referendum.

Bordeelverbod

Voor fractievoorzitter Rouvoet van de ChristenUnie moet het regeerakkoord vooral een socialer profiel krijgen dan het strategisch akkoord van Balkenende-1. Rouvoet wil een minder streng asielbeleid en meer aandacht voor milieu. Verder heeft hij ook wensen op medisch-ethisch gebied. De ChristenUnie wil het abortus- en euthanasiebeleid zo mogelijk terugdraaien en ook de afschaffing van het bordeelverbod ongedaan maken.

Uitgespeeld

Met alleen de ChristenUnie hebben CDA en VVD nog geen meerderheid. Daarom zou ook de SGP bij een dergelijke coalitie betrokken moeten worden. Ook die stelt eisen op medisch-ethisch gebied. Een extra probleem is nog dat de SGP op een aantal punten anders denkt dan de ChristenUnie. De partij van Rouvoet kan op het gebied van sociaal beleid, milieu en asielbeleid tot het linkse kamp worden gerekend, terwijl de SGP op deze terreinen veel rechtsere opvattingen heeft. Om te voorkomen dat ze aan de onderhandelingstafel tegen elkaar uitgespeeld zouden worden, hadden Rouvoet en SGP-leider Van der Vlies vooraf overleg.

Lastig

CDA en VVD wilden dinsdag nog niet zeggen voor welke combinatie ze een voorkeur hebben: voor die met D66 of die met de kleine christelijke partijen. Balkenende verwacht dat eind deze week de knoop wordt doorgehakt. De CDA-leider noemde beide opties "reëel". VVD-leider Zalm liet doorschemeren dat samenwerking met de christelijke partijen voor zijn partij lastig kan zijn.

Hij heeft aan de onderhandelingstafel duidelijk gemaakt dat de wens om de huidige euthanasie- en abortuswet terug te draaien met de VVD niet haalbaar is. "Het is natuurlijk niet de bedoeling allerlei zaken van onder het paarse kabinet weer in de prullenmand te gooien."

Homo's en vrouwen

Vooral met de SGP ziet Zalm een grote afstand. "Het gedachtengoed van de VVD en SGP staan erg ver van elkaar af. Hoe kunnen we aan buitenlanders uitleggen dat hier gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen en homo's en hetero's is, terwijl dat geen gemeengoed is bij de SGP?"

'Stabieler'

Zijn partijgenoot, minister Remkes van Binnenlandse Zaken, ging een stapje verder. Hij zei bij Barend en Van Dorp dat hij de SGP als coalitiepartner "niet ziet zitten" vanwege het standpunt dat deze partij heeft over de positie van de vrouw. De VVD staat ideologisch veel dichter bij D66, een partij die bovendien ruime regeerervaring heeft. Maar de ChristenUnie en SGP worden door CDA en VVD stabieler geacht.

Woensdag gaan de gesprekken tussen CDA, VVD en hun mogelijke regeringspartners verder.

Tip de redactie