BRUSSEL - Premier Kok heeft er vrijdag voor het eerst op gezinspeeld dat hij misschien toch beschikbaar is voor het voorzitterschap van een Europese denktank die de onderhandelingen over een nieuw EU-verdrag moet voorbereiden.

Kok deed dit vrijdagochtend in Brussel, vlak voor het begin van de Europese top. Kok zei tot nog toe steeds dat hij geen kandidaat is voor de functie, maar vrijdag zei hij dat er een nieuwe situatie kan ontstaan als verscheidene kandidaten tegen elkaar wegvallen.

"Dan is er een nieuwe situatie, maar ik ben liever geen kandidaat." Een aantal lidstaten heeft eerder al Kok als kandidaat genoemd. Het meest uitgesproken daarover was de Duitse bondskanselier Schröder.

Kleur

De Europese sociaal-democraten zeiden donderdag dat zij iemand van hun politieke kleur willen als voorzitter van de conventie. Daarmee valt voor hen de Franse oud-president Giscard d'Estaing af.

De Italiaanse oud-premier Amato is wel een sociaal-democraat. Outsiders voor de post zijn de Belgische oud-premier Dehaene en de Finse oud-president Ahtisaari. Kok zei dat alles vrijdagavond afhangt van het initiatief van het Belgische voorzitterschap van de EU.

Besluit

Een besluit over de benoeming van de voorzitter van deze Europese Conventie zou bij voorkeur vrijdag moeten vallen. Kok gaat zaterdag rond het middaguur terug naar Nederland voor het PvdA-partijcongres, om de nieuwe lijsttrekker Melkert een steuntje in de rug te geven.

Volgens bronnen rondom Kok wil hij het premierschap gewoon uitdienen, maar is hij als Europa echt een dringend beroep op hem doet bereid als demissionair premier daarnaast het werk als conventievoorzitter op zich te nemen. Het is de bedoeling dat de conventie in maart volgend jaar begint, en ongeveer een jaar duurt.

De top op het koninklijke Paleis van Laken in Brussel moet ook een officiële verklaring opleveren, over de toekomstige richting van de Europese Unie. Dit zal een belangrijk werkdocument vormen voor de Europese Conventie, die de hervormingen gaat bespreken.

Toonzetting

Verscheidene regeringsleiders, onder wie Kok, hebben erop aangedrongen dat de verklaring een positieve toonzetting krijgt en de verdiensten van de Europese Unie tot nu toe benadrukt. Zij menen dat dit van groot belang is aan de vooravond van de introductie van de euro.

Verder moeten de regeringsleiders besluiten nemen over de vestiging van een aantal Europese instituten. Zo wil Nederland graag het Europees luchtvaartbureau EASA naar Hoofddorp halen. De voorloper JAA is daar nu al gevestigd. De kans is echter groot dat het EASA naar Keulen gaat en Nederland Eurojust krijgt toegewezen, een samenwerkingsverband van officieren van justitie uit de EU-lidstaten.

Druk op Griekenland

Ook zal in Laken grote druk worden uitgeoefend op Griekenland om in te stemmen met een akkoord met Turkije over het Europees defensiebeleid. Dan zou namelijk in 2003 een snel inzetbare Europese vredes- of defensiemacht van 60.000 militairen en 5000 politiemensen al actief kunnen zijn. Griekenland vreest echter dat de afspraken met NAVO-lid Turkije ertoe leiden dat Ankara invloed krijgt over Cyprus en zich kan mengen in zaken rond de Egeïsche Zee.

Verder staat ook de situatie in het Midden-Oosten op de agenda, alsmede de laatste stand van zaken voor de invoering van de euro. In verband daarmee is ook president Duisenberg van de Europese Centrale Bank in Brussel.