DEN HAAG - Een 57-jarige dierenarts is donderdag in het Jeroen Bosch-ziekenhuis in Den Bosch waarschijnlijk overleden aan vogelpest. Volgens viroloog A. Osterhaus had de dierenarts de antivirale middelen niet genomen die alle betrokkenen krijgen.

De directe overlijdensoorzaak was een ernstige longontsteking. Omdat in de longen het vogelgriepvirus is aangetoond en er geen andere mogelijke verklaring is gevonden voor het ziektebeeld, is er een sterke aanwijzing dat de man is overleden aan de gevolgen van infectie met het vogelgriepvirus, aldus het ministerie zaterdag in een verklaring.

Het slachtoffer, dat in Deventer werkzaam was voor de Gezondheidsdienst voor Dieren, heeft begin april op een besmet pluimveebedrijf in de Gelderse Vallei en in Noord-Brabant gewerkt. Ook kwam hij op een besmet bedrijf. Twee dagen daarna werd hij ziek. Op 11 april is hij opgenomen in het ziekenhuis.

Zijn familieleden, artsen en verpleegkundigden die hem hebben behandeld, hebben een preventief, antiviraal middel toegediend gekregen. Volgens een woordvoerder van Volksgezondheid is dat voldoende. "Ze moeten alleen hun eigen ziektebeeld, vooral de temperatuur, in de gaten houden."

Zeldzame situatie

Volgens het Outbreak Management Team (OMT) van het Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziektebestrijding, gaat het om een zeldzame situatie. Tot nu toe veroorzaakte het virus bij sommige mensen alleen een ontsteking rond het oog, die bovendien goed te behandelen was. Bij de dierenarts was geen sprake van een dergelijke infectie.

'Geïsoleerd geval'

"Het gaat om een geïsoleerd geval", aldus Osterhaus. Iedereen die bij de ruimingen is betrokken, krijgt het middel oseltamivir, dat het virus tegenhoudt. Ook boeren en hun gezinnen slikken het. Waarom de 57-jarige dierenarts het niet nam, is niet bekend.

De verstrekking van het middel is een van de maatregelen die het ministerie van Volksgezondheid vorige maand nam toen bleek dat ruimers gezondheidsklachten kregen die te maken hadden met het vogelpestvirus. Meestvoorkomende klacht was oogontsteking, maar volgens Osterhaus zijn er inmiddels ook een of twee mensen geweest die griepachtige verschijnselen kregen. Inmiddels zijn ongeveer tachtig mensen geïnfecteerd geweest.

Volksgezondheid niet in gevaar

Volgens Osterhaus is de kans klein dat de man het virus heeft verspreid, bijvoorbeeld binnen zijn gezin. Wel loopt er een zogeheten contactonderzoek. Er zijn geen aanwijzingen dat de volksgezondheid in het algemeen in gevaar is, zegt de viroloog.

Collega's

De collega's van de dierenarts hebben besloten om in elk geval zaterdag niet naar pluimveebedrijven te gaan. Ze willen geen enkel risico nemen, zegt directeur A. Pijpers van de Gezondheidsdienst voor Dieren.

De negen gespecialiseerde dierenartsen die bij de dienst werken, willen eerst antwoord op een paar vragen. Zo willen ze weten wat het effect is van de antivirale pillen, wat het ministerie van Volksgezondheid adviseert en of het virus misschien toch is veranderd. "Er is geen paniek, maar iedereen neemt de verantwoordelijkheid, voor zichzelf en voor zijn omgeving", aldus Pijpers.

Verslagenheid

De collega's van het slachtoffer hebben met verslagenheid gereageerd. Pijpers kreeg zaterdagmorgen te horen dat de vogelpest de man vermoedelijk fataal is geworden. Daarop heeft hij meteen de andere dierenartsen ingelicht.

Pijpers heeft geen idee waarom de 57-jarige zijn antivirale middelen niet heeft ingenomen. Zijn collega's hebben de pillen altijd bij de hand, verzekert hun baas.

België

De Belgische autoriteiten nemen extra maatregelen. Zij schrijven naast vaccinaties ook antivirale middelen voor aan landbouwers van besmette bedrijven en mensen die bij ruimingen van die bedrijven zijn betrokken.

Minister van Volksgezondheid Tavernier maakte de maatregelen zaterdag bekend op de Vlaamse televisie na crisisberaad op zijn ministerie. Verder zal scherper worden toegezien op het dragen van beschermende kledij, zoals stofmaskers.

Informatienummer

Ruim 430 mensen hebben zaterdag en zondagmorgen het informatienummer van het ministerie van LNV gebeld. Deze lijn werd geopend nadat het geval bekend werd. Mensen wilden weten wat ze kunnen doen om besmetting met het virus te voorkomen, aldus een medewerker. Ook wordt er gevraagd wat het risico is op besmetting en of het nuttigen van eieren of kippensoep gevaar kan opleveren.