SEOUL - Noord-Korea heeft vrijdag bekendgemaakt dat het met succes bezig is duizenden brandstofstaven in zijn kerncentrale in Yongbyon op te werken. De opwerking zou in de laatste fase zijn. Door die opwerking is het regime in Pyongyang in staat plutonium voor kernwapens te verkrijgen.

De aankondiging van Noord-Korea heeft het overleg komende week van het communistische land met de Verenigde Staten en China over zijn omstreden nucleaire programma in gevaar gebracht. Dat is gepland in de Chinese hoofdstad Peking van 23 tot en met 25 april.

Hervatten

Het overleg zou het eerste directe contact inhouden tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten sinds Pyongyang eind vorig jaar aankondigde het stilgelegde nucleaire programma te hervatten. Het is nog onduidelijk hoe Washington op de Noord-Koreaanse mededeling zal reageren. Een hoge functionaris van de regering-Bush heeft gezegd dat de VS overwegen de gesprekken in Peking af te zeggen.

Washington beschikt niet over eigen aanwijzingen dat Noord-Korea met de opwerking bezig is, maar de functionaris zei dat dat mogelijk is zonder dat de VS daarvan op de hoogte zijn. Ook Zuid-Korea en Japan hebben in reactie op de verklaring gezegd niet over aanwijzingen te beschikken dat het buurland staven opwerkt.

Geen aanleiding

Een Amerikaanse topfunctionaris van Buitenlandse Zaken, die eveneens anoniem wilde blijven, bevestigde dat Washington niet over informatie beschikt waaruit blijkt dat de Noord-Koreanen daadwerkelijk met de opwerking zijn begonnen. Daarom is volgens hem er voor de VS geen aanleiding het overleg in Peking af te zeggen.

Achtduizend

Volgens een woordvoerder van het Noord-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken is Washington al begin vorige maand van de opwerking van de ruim 8000 radioactieve staven op de hoogte gesteld. Hij uitte de verwachting dat de onderhandelingen over het Noord-Koreaanse nucleaire programma "spoedig" beginnen. Dat was tevens de eerste bevestiging van Noord-Koreaanse kant dat de partijen een gesprek zijn overeengekomen.

De Verenigde Staten gaan ervan uit dat Noord-Korea al over een of twee atoombommen beschikt. Amerikaanse functionarissen schatten dat Pyongyang uit de opgewerkte staven voldoende plutonium kan halen om binnen enkele maanden nog eens zes tot acht bommen te maken.

Afspraak

Zij veronderstellen dat Pyongyang het nucleaire materiaal daarvoor al heeft verworven voor 1994, toen het een verdrag over de productie van plutonium sloot met de VS. De afspraak was dat Noord-Korea de kerncentrale voor die productie zou ontmantelen, in ruil voor olie en economische hulp van de VS.

Met de schending door het stalinistische regime van dat verdrag begon een half jaar geleden de crisis. Pyongyang nam de centrale weer in gebruik en stuurde de inspecteurs van de Verenigde Naties, die moesten toezien op naleving van het verdrag, het land uit.

fysiek afschrikkingsmiddel

Een woordvoerder van het Noord-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde vrijdag dat zijn land zich door de oorlog in Irak realiseert dat het "noodzakelijk is over een krachtig fysiek afschrikkingsmiddel te beschikken".