NUSA DUA - De Indonesische minister voor Milieu en conferentievoorzitter Rachmat Witoelar heeft woensdag het officiële startschot gegeven voor de klimaattop op het eiland Bali.

Hij verwelkomde onder anderen de nieuwbakken Australische regeringsleider Kevin Rudd, die recent het Kyoto-verdrag tegen de uitstoot van broeikasgassen ondertekende. Ook verwelkomde Witoelar in zijn speech secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties.

Tal van mensen zijn al sinds 3 december op Bali bijeen om de weg te bereiden voor een verdere reductie in de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen maar politici op het hoogste niveau ontbraken nog. De beslissende fase van de klimaattop begon woensdag met de rede van Witoelar.

Druk opgevoerd

De druk op de Verenigde Staten om mee te doen aan een nieuw breed klimaatakkoord met bindende afspraken, is woensdag flink opgevoerd. VN-topman Ban Ki-moon en vooral de Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono gaven een keiharde boodschap af in hun openingsspeeches.

Dit concludeerden de twee aanwezige Nederlandse ministers Jacqueline Cramer (Milieu) en Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking).

Beslissend

Op Bali zijn de beslissende laatste dagen aangebroken van de top. Of de Amerikanen aanhaken en willen meedoen aan een opvolger van het Kyoto-akkoord dat in 2012 afloopt, is nog steeds de vraag.

De gesprekken in Bali verlopen moeizaam, omdat de Amerikanen op de rem trappen. Daardoor doen ook grote ontwikkelingslanden als China dat. "We zijn er nog lang niet", aldus Koenders.

Onzeker proces

"Het is nog een heel onzeker proces. Maar we kunnen niet weggaan zonder duidelijke afspraken", onderstreepte collega Cramer. Hoe harder de boodschap dus, des te beter. Vooral de woorden van de Indonesische president waren krachtig om gezamenlijk een oplossing voor het klimaatprobleem te vinden. Iedereen moet volgens hem meedoen aan het uitwerken van een akkoord voor na 2012.

"De VS als de grootste economie en de belangrijkste uitstoter van broeikasgassen, moeten onderdeel van die afspraken worden". Volgens Cramer kreeg de president veel bijval. "De zaal begon spontaan te klappen."

Meewerken

De Amerikanen willen wel meewerken om op Bali een aftrap geven voor de onderhandelingen over een nieuw 'Kyoto' en een agenda daarvoor. Maar het bleek onduidelijk in hoeverre zij op Bali hun nek willen uitsteken en bijvoorbeeld instemmen met een tekst waarin staat met hoeveel procent de uitstoot van CO2 van de rijke landen verder omlaag moet.

De Amerikaanse delegatieleider, Paula Dobriansky, liet zich woensdag op geen enkele manier in de kaart kijken.