DEN HAAG - Oud-minister Ben Bot van Buitenlandse Zaken werd in 2005 'met het mes op de keel' gedwongen een politiek gevoelige uitspraak over Irak terug te nemen.

Bot vroeg zich toen hardop af of de Amerikaanse invasie in Irak in 2003 wel verstandig was geweest. "De premier was gewoon boos. Hij zei: je zal dit moeten redresseren, er zit niks anders op", aldus Bot zaterdag in een interview met NRC Handelsblad.

De voormalige minister zegt nog steeds achter zijn destijds opmerkelijke uitspraak te staan. Hij reageerde op Balkenende met: "Maar het is toch zo dat je als politicus zo eerlijk moet zijn dat je wil leren van de vergissingen die je hebt gemaakt?"

De premier antwoordde daarop, aldus Bot, "dat dat misschien in de studeerkamer allemaal wel waar was, maar dat de PvdA er helemaal niet op uit was om lessen te trekken."

Oppositie

De PvdA was destijds oppositiepartij. Volgens Bot zou Balkenende hebben gezegd dat de sociaaldemocraten er alleen maar op uit waren "rotzooi te maken tegen het kabinet. En dat kan ik niet hebben, met alle economische hervormingsplannen die ik wil doorvoeren."

De oud-bewindsman zegt in NRC Handelsblad het Amerikaanse plan voor een raketschild in Europa 'onverstandig' te vinden. Hij heeft weinig fiducie in het Amerikaanse argument dat het schild nodig is om Europa te beschermen tegen een Iraanse aanval op Europa.

Geen dreiging

Bot noemt het "geen serieuze dreiging." Volgens hem kunnen de sancties tegen Iran worden afgezwakt nu is gebleken dat dit land het kernwapenprogramma al in 2003 heeft gestopt.

GroenLinks-leider Femke Halsema wil dinsdag, in het mondelinge vragenuur in de Tweede Kamer, opheldering van Balkenende. "Het is uiterst genant hoe de premier Bot destijds onder druk zette." Volgens haar is er, zeker nu de PvdA weer regeert, geen enkel argument meer om niet een onderzoek naar de Nederlandse steun aan de inval in Irak te beginnen.

Ongeloofwaardig

De VVD vindt de opstelling van Bot ongeloofwaardig. "Je bent een vent of niet. Als je iets vindt, moet je het ook als minister durven zeggen", aldus VVD-Tweede Kamerlid Hans van Baalen. Hij vindt de kwestie verder "een storm in een glas water".