DEN HAAG - Het Kosovo-probleem dat momenteel als prioriteit op de politieke agenda staat in Servië, is een obstakel voor de arrestatie van de voormalige Bosnisch-Servische legerleider Ratko Mladic.

Dit heeft vertrekkend hoofdaanklaagster Carla Del Ponte van het Joegoslavië-Tribunaal gezegd tegen het ANP.

Optimistisch

Luttele weken geleden toonde de Zwitserse zich nog erg optimistisch dat Mladic, een van de hoofdverantwoordelijken voor de genocide van Srebrenica, dit jaar nog in een VN-cel in Scheveningen komt te zitten.

Maar tijdens een bezoek in Belgrado maandag kwam zij tot de conclusie dat de Servische leiding Mladic nú niet wil arresteren. Het dreigende verlies van de provincie Kosovo is al een behoorlijke aanslag op de nationale trots, en een arrestatie van Mladic kan president Boris Tadic er nu niet bij hebben.

Bemiddelingspoging

Maandag is het formele einde van een bemiddelingspoging van de internationale gemeenschap tussen de autoriteiten in Belgrado en de etnische Albanezen in Kosovo. De standpunten van beide partijen lijken niet te verzoenen: Servië wil zijn provincie terug, die sinds de NAVO-bombardementen op Joegoslavië in 1999 onder VN-bestuur staat, en is wel bereid Kosovo vergaande autonomie te geven. De etnisch Albanese meerderheid in Kosovo wil echter geen genoegen nemen met minder dan volledige onafhankelijkheid.

De Serviërs beschouwen Kosovo als middeleeuwse wieg van de natie; het verlies ervan kan de ultranationalisten van Vojislav Seselj electoraal gewin opleveren. Daarom wordt volgens Del Ponte over de arrestatie van Mladic nu in Belgrado gezegd: "Het is nu niet het juiste moment."

Politieke wil

Del Ponte gelooft trouwens wel dat er al enige tijd de "politieke wil" in Belgrado aanwezig is dat "Mladic in Den Haag zou moeten zijn". De zo felbegeerde toenadering tot de EU hangt daar immers van af. Maar er is veel tijd verloren met pogingen om Mladic over te halen om zich vrijwillig over te geven. Nu het besef is doorgedrongen dat arrestatie de enige mogelijkheid is, kan dat moeilijk vanwege de "politiek zeer delicate situatie".

Servië

Van Mladic weet Del Ponte zeker dat hij in Servië is; van zijn voormalige politieke baas, ex-president Radovan Karadzic van Republika Srpska, weet zij alleen maar dat hij "in de regio" is, mogelijk verstopt in een orthodox klooster.

Het tweetal wordt beschouwd als hoofdverantwoordelijk voor de dood van meer dan 7000 Bosnische moslims uit Srebrenica in 1995. De Nederlandse VN-militairen van Dutchbat konden de volkenmoord toen niet voorkomen.

Steun

De politieke steun van de EU is 'cruciaal' om het tweetal alsnog naar Den Haag te krijgen, aldus Del Ponte. Het dreigende verlies van Kosovo gooit echter ook wat de EU betreft roet in het eten.

"Sommige landen zeggen nu: het arme Servië!", aldus Del Ponte, die zich over die houding kwaad maakt: "Wat arm Servië? Servië verstopt oorlogsmisdadigers. Gerechtigheid mag niet om politieke redenen verwaarloosd worden." Zij vraagt zich af: "Hoe kan je van verzoening spreken als Karadzic en Mladic nog op vrije voeten zijn?"

Dankbaar

Del Ponte voelt zich in haar werk "volledig gesteund" door Nederland. Zij is "zeer dankbaar" voor de steun die Nederland haar heeft gegeven, zowel als gastland van het tribunaal als bij de jacht op voortvluchtige verdachten. "Nederland en België zijn mijn twee grote vrienden. Ik hoop dat andere landen zich erbij aansluiten."

De 60-jarige Del Ponte vertrekt eind dit jaar na ruim acht jaar als hoofdaanklaagster van het Joegoslavië-Tribunaal. Zij wordt ambassadeur van Zwitserland in Argentinië. Zij hoopt dat haar opvolger, de Belg Serge Brammertz, Mladic en de drie andere voortvluchtige verdachten alsnog te pakken krijgt.

Milosevic

Terugkijkend op haar acht jaar in Den Haag vindt Del Ponte het een hoogtepunt dat Slobodan Milosevic, een voormalig staatshoofd, zich voor de rechter moest komen verantwoorden. Een dieptepunt van haar werk was dat Milosevic vorig jaar in zijn cel overleed zonder veroordeeld te zijn.