AMSTERDAM - De 'martelprimeur' van de Volkskrant in november vorig jaar was geen poging om de verkiezingen te beïnvloeden. Dat stelt het dagblad woensdag op basis van een extern onderzoek dat het heeft laten uitvoeren.

De beschuldiging was geuit door de VVD-top. Wel erkent de krant nogmaals dat een reeks fouten is gemaakt bij de totstandkoming van het gewraakte artikel.

De Volkskrant schreef op 17 november vorig jaar dat Nederlandse militairen in Irak gevangenen hebben gemarteld. Onderzoek van twee commissies wees uit dat dit niet het geval was. Het dagblad had zich gebaseerd op één bron, en erkende in februari in een reconstructie dat fouten waren gemaakt.

Beïnvloeden

Boze tongen binnen de VVD suggereerden dat het dagblad zich had laten influisteren door buitenstaanders om zo de Tweede Kamerverkiezingen van vijf dagen later te beïnvloeden. Toenmalig minister van Defensie Henk Kamp (VVD) zou in diskrediet moeten worden gebracht. Bovendien was een PvdA-prominent betrokken bij het artikel.

Volgens het onderzoek van journalist John Jansen van Galen en advocaat Germ Kemper mist deze beschuldiging echter feitelijke grondslag. Het feit dat een PvdA'er bij het artikel betrokken was, zou niets te maken hebben gehad met de aanstaande verkiezingen. Scoringsdrift

Wel stellen de onderzoekers volgens de krant dat 'er van alles mis' was bij de totstandkoming van de martelprimeur. Het dagblad liet zich te veel leiden door scoringsdrift. Bovendien was er te weinig interne tegenspraak en was er sprake van tunnelvisie. Verder kreeg het ministerie van Defensie volgens Jansen van Galen en Kemper te weinig tijd voor wederhoor.

De hoofdredactie van de Volkskrant schaart zich achter de conclusies van het rapport. Zij zegt lessen te trekken uit het onderzoek.

Aangifte

Minister Kamp deed naar aanleiding van het artikel aangifte van opzettelijke schending van ambtsgeheim door medewerkers van het ministerie. Het Openbaar Ministerie stelde vervolgens een onderzoek in. Oud-generaal Cees Neisingh werd vorige week beboet met vijfduizend euro.

In ten minste één gesprek zou hij de krant informatie hebben gegeven over de manier waarop Nederlandse militairen Iraakse gevangenen ondervroegen.

Timing

Volgens de woordvoerder van VVD-leider Mark Rutte blijkt uit het onderzoek "dat de Volkskrant onzorgvuldig heeft gehandeld". Ook concludeert hij dat "de timing wel degelijk een rol heeft gespeeld" bij de publicatie.