Mist blijft rondom breuk PvdA CDA

DEN HAAG - De mist rond de breuk in de kabinetsformatie ishet afgelopen weekeinde niet opgetrokken. Prominente CDA'ers enPvdA'ers maakten elkaar via de media talrijke verwijten over dereden van de breuk.

De CDA-top houdt het op het groeiendewantrouwen en de te verschillende visies op de maatschappij.De informateurs Donner (CDA) en Leijnse (PvdA) daarentegenmeenden dat op wezenlijke punten de geschillen oplosbaar waren endachten juist dicht bij een akkoord te zijn.

PvdA-leider Bos bleefpubliekelijk zijn woede uiten over de nieuwe maatregelen waarmeehet CDA opeens kwam. Maandag praat de Tweede Kamer over hetmislukken van de vorming van een nieuw kabinet.

Eindverslag

Donner en Leijnse gaven zaterdag hun opdracht aan koninginBeatrix terug en lichtten daarna hun eindverslag toe. De beideinformateurs meenden dat er donderdag, de avond van de breuk,"voldoende bouwstenen lagen om binnen afzienbare tijd tot eenakkoord te komen."

Zij hadden een paar dagen "geschaafd" aan gezamenlijkevoorstellen van CDA en PvdA die het Centraal Planbureau haddoorgerekend. De ongunstige effecten daarvan waren verminderd. Hetwas volgens Leijnse een pakket geworden waarin beide partijen zichvoldoende zouden kunnen herkennen en waarvan ook de economie en dewerkgelegenheid beter zouden zijn geworden. Deskundigen hadden datbevestigd.

Uitgewerkt plan

De informateurs wilden daarom donderdagavond knopen doorhakkenen vrijdag het plan verder uitwerken. Ze voelden zich overvallentoen het CDA donderdagavond weigerde verder te praten over datpakket. CDA-leider Balkenende en zijn secondanten wilden met "eenfrisse blik" helemaal opnieuw beginnen. Ze legden een eigenvoorstel op tafel. "Meer een overzicht van maatregelen dan eenuitgewerkt plan", betitelde Leijnse dit lijstje.

Het CDA-voorstel bevatte maatregelen die de PvdA eerder hadafgewezen en ook elementen die niet zouden leiden tot gunstigeeconomische effecten, constateerden de informateurs. Ze kwamen totde conclusie dat het CDA-stuk geen basis bood om hun opdracht voorPasen af te ronden, zoals ze zich hadden voorgenomen. Ze zagen danook geen andere mogelijkheid dan hun informatiepoging te staken.

Balkenende zei de afgelopen dagen dat vooral het gebrek aan"chemie" tussen zijn partij en de PvdA de formatie parten heeftgespeeld. Leijnse zei dat geen zinnig argument te vinden."Formeren is proberen compromissen te sluiten. Daarbij hoeft geengrote liefde te ontstaan. Af en toe ruzie hoort erbij. Het hoeftallemaal niet zo gezellig te zijn. Dit was het beste kabinet voorhet land geweest en het land heeft dringend een regering nodig",aldus Leijnse.

Lijmpoging

Dat vindt ook de bevolking. Uit een enquête van Bureau Intomartvoor RTL Nieuws blijkt dat tweederde van de Nederlanders het erg ofheel erg vindt dat de formatiebesprekingen zijn mislukt. Het CDAkrijgt van 38 procent de schuld daarvan en 13 procent legt dieschuld bij de PvdA. De meesten (42 procent) menen dat beidepartijen schuldig zijn. Slechts 14 procent hoopt op een lijmpogingtussen CDA en PvdA. Ruim de helft wil nu liever een ander kabinet.

Tweede-Kamervoorzitter Weisglas vindt dat het vertrouwen van dekiezers een deuk oploopt door de stukgelopen formatie. Hij is ookbezorgd over de economische schade die Nederland hierdoor oploopt.Dat zei hij na afloop van zijn bezoek aan koningin Beatrix, diezaterdag ook Eerste-Kamervoorzitter Braks en vice-voorzitter van deRaad van State ontving. De vorstin wacht met de ontvangst van defractieleiders van alle politieke partijen tot na het Kamerdebatvan maandag.

Begrip

Het ziet er vooralsnog niet naar uit dat de partijen devoorstellen en de doorrekeningen van het CPB krijgen. Donner enLeijnse gaan niet in op die wens van met name VVD-leider Zalm.Volgens hen is dat niet in het belang van een goed verloop van derest van de kabinetsformatie. Zalm heeft begrip voor het standpuntvan de informateurs. Hij zal de stukken opvragen bij Balkenende enBos. De PvdA wil dat niet en het CDA gaat daar vooralsnog ook nietop in.

Tip de redactie