Machtsvacuüm in Irak zorgt voor chaos en anarchie

BAGDAD/DOHA - Door de Operation Iraqi Freedom gaan delen van Irak gebukt onder een machtsvacuüm. In de door de geallieerden veroverde hoofdstad Bagdad en andere steden is sprake van wantoestanden. In Basra willen de Britten met harde hand ingrijpen.

Volgens correspondenten van buitenlandse persbureaus nemen de anarchie en de chaos in de Iraakse hoofdstad steeds omvangrijkere vormen aan. Een woordvoerder van de Amerikaanse strijdkrachten liet vrijdag weten dat de Verenigde Staten verwachten dat de situatie in Bagdad zich zal stabiliseren en dat aan de ongeregeldheden een einde komt.

Conventies van Genève

Volgens het Internationale Rode Kruis moeten de Amerikaanse strijdkrachten op grond van de Conventies van Genève, de internationale regels bij oorlogsvoering, als bezettingsmacht zorgen dat er weer orde komt. De organisatie riep de strijdkrachten van de coalitie en "alle personen met autoriteit" dringend op de belangrijkste voorzieningen in Irak te beschermen tegen plundering en vernieling.

Een woordvoerster van de hulporganisatie toonde zich vrijdag in Genève diep geschokt en gealarmeerd door de "anarchie" die in Bagdad en andere delen van het land heerst. Volgens het Rode Kruis bestaat er praktisch geen medische verzorging meer in de Iraakse hoofdstad. Artsen en ander personeel durven niet meer op hun werk in de ziekenhuizen te komen en de medische instellingen zijn geplunderd. Patiënten bleven zonder enige zorg achter.

Zelfbescherming

Winkeliers in Bagdad vielen plunderaars aan die hun winkels probeerden leeg te halen. Zij openden met automatische geweren en pistolen het vuur op groepen criminelen. "Wij willen dat er recht en orde heerst en als de Amerikanen ons niet verdedigen dan beschermen we ons zelf met onze eigen wapens," aldus een winkelier.

Amerikaanse militairen zouden een ondernemer hebben doodgeschoten die zijn winkel tegen plunderaars wilde beschermen. Mogelijk hielden zij hem voor een militante aanhanger van Saddam Hussein.

Archeologisch museum

Onder de ogen van Amerikaanse militairen werden verder overheidsgebouwen, ambassades en gebouwen van organisaties van de Verenigde Naties leeggeroofd, meldden ooggetuigen. Ook het belangrijkste museum van Irak, het archeologisch museum in Bagdad, was doelwit van plunderaars.

Canada bood hulp aan bij het herstel van de orde in Irak. Premier Chrétien vermoedt dat de Amerikanen niet ingrijpen om de plunderingen en vernielingen een halt toe te roepen, "omdat het einde van de oorlog misschien sneller kwam dan verwacht."

Basra

De Britten kondigden aan dat zij de komende dagen de orde in het door hun ingenomen Basra gaan herstellen. Door plunderingen en anarchie kunnen humanitaire organisaties de bevolking van de Zuid-Iraakse stad niet helpen, constateerde een woordvoerder van de Britse strijdkrachten. De hulporganisaties verweten de Britten niets te doen aan de onveilige situatie in de tweede stad van het land.

In het Noord-Iraakse Mosul, de derde stad van het land, werd vrijdag op grote schaal geplunderd nadat eerder op de dag Koerdische strijders (peshmerga's) en Amerikaanse militairen de stad hadden ingenomen. Iraki's roofden het filiaal van de centrale bank leeg. Scholen en andere overheidsgebouwen werden leeggehaald en soms in brand gestoken.

Afrekeningen

Ook in Kirkuk, dat donderdag in handen viel van Koerdische stijders, braken ongeregeldheden uit. De door de Koerden benoemde gouverneur van de stad, Rizgarali Hamgam, verklaarde dat de situatie oncontroleerbaar was geworden. Hij meldde plunderingen en afrekeningen, waarbij doden zouden zijn gevallen.

Tip de redactie