BRUSSEL - Amnesty International waarschuwt dat Nederlandse troepen in Afghanistan gevangenen hebben overgedragen aan de Afghaanse geheime dienst die bekendstaat om wrede verhoormethoden als zweepslagen, slagen, blootstelling aan extreme kou en uithongeren.

De mensenrechtenorganisatie heeft geen vertrouwen in Nederlandse, Deense en Britse antimartelovereenkomsten met de Afghaanse overheid. Deze afspraken blijken niet te werken, vindt Amnesty.

"EU-landen moeten samen met de Afghaanse autoriteiten deze methoden bestrijden in plaats van hun verantwoordelijkheid afschuiven met overeenkomsten", zegt directeur Dick Oosting van het EU-bureau van Amnesty International.

Medeplichtig

De organisatie publiceerde maandag het rapport 'Afghanistan: gevangenen overgebracht naar marteling: ISAF medeplichtig?' Daarin is beschreven hoe Nederlandse en Britse troepen moeite hebben om de gevangenen in Afghaanse cellen te controleren.

De Belgische overheid is volgens het rapport het spoor kwijtgeraakt van overgebrachte gevangenen.

Zorgen

Oosting wijst erop dat de Verenigde Naties in september nog zorgen uitten over de Afghaanse geheime dienst NDS.

Amnesty vraagt de EU om Afghaanse cipiers te trainen om wrede praktijken uit te bannen. De EU traint er momenteel al politieagenten.

Gevangenen

Volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken hebben Nederlandse troepen in Afghanistan sinds augustus 2006 zeventig gevangenen overgedragen, van wie er nu nog tien vastzitten.

Net als bij eerdere waarschuwingen dat deze gevangenen gemarteld worden, stelt Buitenlandse Zaken daarvoor geen aanwijzingen te hebben. Stopzetting van de overdracht van gevangenen is dan ook niet aan de orde.

Toegang

Nederland heeft met Afghanistan de afspraak dat ambassadepersoneel, het Rode Kruis en een Afghaanse mensenrechtenorganisatie toegang hebben tot de gedetineerden. Uit deze bezoeken zijn geen geen wantoestanden gebleken.

Wel deelt Nederland de zorgen van Amnesty International over het Afghaanse juridisch systeem. Daarom heeft minister Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) eerder al 15 miljoen euro ter beschikking gesteld voor versterking van de rechtsstaat in Afghanistan.

Folteringen

De NAVO wijst de kritiek van Amnesty van de hand. "We hebben geen bewijzen voor mishandelingen of systematische folteringen door Afghaanse autoriteiten", zei de woordvoerder van NAVO-topman Jaap de Hoop Scheffer.

Volgens hem is het optreden van de NAVO afgestemd met het Rode Kruis en in overeenstemming met alle internationale standaarden.