Kabinet CDA - PvdA op losse schroeven

DEN HAAG - De formatiepoging van CDA en PvdA dreigt te stranden nu de PvdA in de nacht van maandag op dinsdag niet akkoord is gegaan met een laatste poging van de informateurs Donner en Leijnse om de partijen op één lijn te krijgen.

De informateurs gaan hun compromisvoorstel echter toch aan het Centraal Planbureau (CPB) voorleggen om het te laten doorrekenen. Volgens Donner staan de partijen zo dicht bij elkaar dat het 'onverantwoord' zou zijn om niet te proberen er uit te komen.

Weinig geloof

De kans dat dat alsnog lukt, lijkt niet groot. PvdA-leider Bos liet doorschemeren er weinig geloof meer in te hebben. "Het wordt heel somber." CDA-leider Balkenende noemde het "buitengewoon jammer" dat de PvdA het "ultieme voorstel" van de informateurs niet wil accepteren.

De formatiebesprekingen kwamen maandag in zwaar weer na een doorrekening van het bezuinigingspakket van CDA en PvdA door het CPB. De twee partijen wilden 20 miljard euro bezuinigen. Daarvan zou 14,5 miljard euro bestemd zijn om het overheidstekort in vier jaar weg te werken, een harde CDA-wens. De rest zou gebruikt worden voor extra uitgaven in bijvoorbeeld zorg en onderwijs, iets waarop vooral de PvdA had aangedrongen.

Werkgelegenheid en economische groei

Maar volgens het CPB zou het ombuigingspakket zeer negatief uitpakken voor werkgelegenheid en economische groei. Vooral de 5 miljard lastenverzwaringen die deel uitmaken van het pakket zouden schadelijk zijn voor de werkgelegenheid. De hogere belastingen zouden tienduizenden banen kosten.

Zowel CDA als PvdA wilde maandag na bestudering van de CPB-cijfers van de lastenverzwaringen af, maar ze konden het niet eens worden over alternatieven. Tot twee maal toe probeerden de informateurs met een compromisvariant de partijen bij elkaar te krijgen.

Slikken voor CDA

Beide varianten hadden als uitgangspunt dat het CDA een klein overheidstekort zou accepteren, terwijl de PvdA genoegen zou nemen met minder geld voor extra uitgaven en extra bezuinigingen. Daardoor zou een lastenverzwaring van 4 miljard geschrapt kunnen worden.

Het slotvoorstel van Donner en Leijnse gaat volgens de PvdA uit van een tekort van 0,2 procent in 2007, 600 miljoen minder voor nieuwe beleid en 2,4 miljard extra bezuinigingen. Een PvdA-bron noemt dat "onevenwichtig", omdat het CDA minder inlevert dan de PvdA.

Bedrukte gezichten

Na een beraad dat duurde van vier uur 's middags tot half twee 's nachts kwamen Balkenende en Bos vertellen dat ze er niet uitgekomen waren. De gezichten stonden bedrukt. Balkenende gaf aan dat Bos hem aan de onderhandelingstafel al min of meer had laten doorschemeren niet verder te willen met deze formatie.

"Het gaat die kant uit", moest de CDA'er bekennen. Net als Bos gaf Balkenende aan naar eigen zeggen er alles aan gedaan te hebben om een oplossing te bereiken.

Tip de redactie