BAGDAD - De eerste Amerikaanse troepen zijn de zuidelijke rand van Bagdad tot op dertig kilometer genaderd. Dat is woensdag uit Amerikaanse militaire bronnen vernomen. Deze voorhoede nadert de stad vanuit het zuidwesten.

Twee weken na het begin van de oorlog in Irak is een voorhoede van de Amerikaanse strijdkrachten woensdag over de zogeheten rode lijn rond Bagdad gegaan. Volgens Amerikaanse militairen bestaat de kans dat Irak chemische wapens gebruikt als ze de denkbeeldige lijn overschrijden, in een laatste poging Bagdad te verdedigen. Daarom dragen de militairen van de voorste linies nu allemaal beschermende pakken.

Dertig

Tijdens een persconferentie van het Pentagon zei generaal-majoor Stanley McChrystal dat de Amerikanen de stad tot op 48 kilometer zijn genaderd. Eerder op de dag hadden miltaire bronnen van de Verenigde Staten een afstand van 30 kilometer genoemd.

McChrystal zei verder dat twee divisies van de Republikeinse Garde "geen serieuze troepen meer" zijn, maar dat ze zijn versterkt met gewone Iraakse militairen. Het gaat om de Bagdad- en de Medina-divisie. De generaal-majoor noemde de aanvulling van de speciale divisies met gewone militairen een teken van zwakte van Irak.

Ali-moskee

In Najaf, 160 kilometer ten zuiden van Bagdad, hebben de Amerikaanse strijdkrachten hun aanval geïntensiveerd. Zij trokken de stad van drie kanten binnen en kamden die uit op zoek naar strijders van de paramilitaire Fedayeen-strijders, die fanatieke aanhangers zijn van de Iraakse president Saddam Hussein. Vanuit de Ali-moskee, een belangrijk sjiïetisch heiligdom, hebben Iraakse soldaten op de Amerikanen geschoten.

Een verslaggever van het Britse persbureau Reuters meldde dat Amerikaanse eenheden ten noorden van Karbala de rivier de Eufraat zijn overgestoken. De oostelijke zijde van de rivierbedding is veiliggesteld. Via de westkant kan nu verder worden opgetrokken naar Bagdad.

Clusterbommen

Bij de opmars vanuit het zuiden hebben de Amerikanen woensdag voor het eerst een nieuw type clusterbom ingezet. B-52 bommenwerpers gooiden zes van die geleide bommen op een Iraakse tankcolonne. Die was op weg om de voorhoede van de Amerikanen ten zuiden van Bagdad aan te vallen. De CBU-105-clusterbom is trefzekerder dan zijn voorgangers, doordat weersomstandigheden het systeem niet beïnvloeden.

In het noorden van Irak zijn Koerdische strijders verder opgerukt in de richting van de oliestad Mosul. De opmars is mogelijk doordat de Iraakse strijdkrachten zich daar steeds verder terugtrekken naar het zuiden. Van gevechten tussen Koerden en Irakezen ten noorden van Mosul is volgens Koerdische bronnen geen sprake. Amerikaanse militairen zouden de Koerdische strijders, peshmerga's, helpen.

Bevoorrading

De troepen in noordelijk Irak mogen via Turkije worden bevoorraad. Dat heeft de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Gül zijn Amerikaanse ambtgenoot Powell toegezegd tijdens diens bezoek aan Ankara. Ook mogen gewonde Amerikaanse militairen in Turkije worden verpleegd.

Behalve de voorspoedige opmars, boekten de Amerikanen woensdag nog een succes. Commando-eenheden zijn erin geslaagd in Nasiriya de krijgsgevange Jessica Lynch uit handen van de Iraki's te bevrijden. De 19-jarige soldaat 1e klas werd vermist sinds haar konvooi op 23 maart bij Nasiriya een verkeerde afslag nam en in een hinderlaag van het Iraakse leger terechtkwam. Lynch lag zwaargewond in een ziekenhuis, maar haar toestand is volgens het Pentagon stabiel.

'Zeer gelukkig'

President George Bush heeft bij monde van zijn woordvoerder Ari Fleischer laten weten zeer gelukkig te zijn met de bevrijding van de krijgsgevangene. "De president is erg trots op de leden van het commando, die hun leven hebben gewaagd voor haar vrijheid," zei Fleischer. Hij voegde eraan toe dat Bush ook denkt aan degenen van wie het lot onbekend is.