CDA en PvdA niet bezig met 'slopen samenleving'

DEN HAAG - CDA en PvdA hebben dinsdag afstand genomen van de felle kritiek van vakbonden dat ze met de forse bezuinigingen "de samenleving slopen." Ze bezwoeren dat de koppeling van het niveau van de uitkeringen aan de CAO-lonen wordt gehandhaafd en dat ze "verstandige en sociale keuzes" hebben gemaakt.

Het nieuwe kabinet wil het astronomische bedrag van 20,5 miljard euro bezuinigen. Daar tegenover staan investeringen van 6 miljard euro in onder meer arbeidsmarktbeleid, onderwijs en veiligheid. De grootste bezuinigingspost is loonmatiging, die 4,5 miljard euro in het laatje moet brengen.

Collectieve sector

CDA en PvdA hebben in de kabinetsformatie afgesproken dat de lonen in de collectieve sector en de uitkeringen de komende vier jaar slechts met het niveau van de inflatie (1,5 procent) zullen stijgen. Ze hopen dat de marktsector dat voorbeeld zal volgen.

De beoogde coalitiepartners willen dat vastleggen in een sociaal akkoord met de werkgevers- en werknemersorganisaties. CDA en PvdA hebben afgesproken dat als de lonen in het bedrijfsleven in weerwil van een akkoord toch met meer stijgen dan de inflatie, ze er voor zullen zorgen dat de uitkeringen op peil blijven.

'Fatsoensnorm'

"Het slechte gedrag van de marktsector mag niet worden afgewenteld op de uitkeringen," zegt demissionair minister De Geus van Sociale Zaken. De CDA-bewindsman wil in het nieuwe kabinet graag terugkeren op die post. Voor hem is de koppeling van de uitkeringen aan de CAO-lonen in de collectieve sector en de marktsector heilig. "Koppeling is een fatsoensnorm."

Ondanks deze toezegging voorspelt de vakbeweging grote onrust onder ambtenaren en uitkeringsgerechtigden. Door de bezuinigingsplannen stijgen de lonen en uitkeringen de komende jaren nauwelijks, verslechteren de arbeidsvoorwaarden en verdwijnen nog duizenden overheidsbanen meer dan gepland, stellen ze.

Samenleving slopen?

"Het nieuwe kabinet moet niet de samenleving slopen om in 2007 op begrotingsevenwicht uit te komen," reageerde vice-voorzitter K. Roozemond van de vakcentrale FNV. Zij vindt dat het kabinet in 2007 best een begrotingstekort mag hebben.

Het CNV heeft erg weinig zin in overleg met het kabinet over de bezuinigingen. Voorzitter D. Terpstra is terughoudend over een nieuw sociaal akkoord. "Ik realiseer me dat we in buitengewoon zwaar weer zitten, maar er moet wel perspectief zijn voor verbetering. We moeten niet alleen maar puinruimen."

Eerlijk

PvdA-leider Bos en CDA-onderhandelaar Verhagen riepen de bonden dinsdag op "hun verantwoordelijkheid te nemen voor het uit het slop halen van de economie". "We hebben wat te bieden en de pijnlijke maatregelen zijn eerlijk verspreid," vindt Bos.

De 6 miljard euro investeringen van het nieuwe kabinet kunnen de bonden maar matig bekoren. Daarin zitten ook enkele 'leuke dingen' voor de bonden, zoals het instandhouden van de Melkertbanen en de loonkostensubsidie voor bedrijven die mensen in dienst nemen die moeilijk aan de slag kunnen komen. Maar FNV en CNV vinden dat te weinig.

MKB

De bezuinigingsplannen krijgen een warmer onthaal bij de ondernemersorganisatie MKB-Nederland. Dat CDA en PvdA miljarden willen bezuinigen op de ambtenaren, vindt de organisatie voor middelgrote en kleine ondernemingen op zich prima. De organisatie hoopt dat de efficiëntie bij de overheid hierdoor toeneemt.

Ambtenaren

MKB-secretaris J. Rats vindt het echter niet verstandig om nodeloos alle ambtenarensalarissen te matigen. "De ambtenaren moeten wel een prikkel houden om goede prestaties te leveren, met name in de zorg en het onderwijs."

Het Centraal Planbureau (CPB) rekent de bezuiningsplannen van CDA en PvdA de komende dagen door. Daarna komen de details naar buiten.

Tip de redactie