BAGDAD - Met omvangrijke luchtlandingen in het noorden van Irak bedreigen de Amerikanen de Iraakse hoofdstad Bagdad ook vanuit het noorden. Naar schatting bijna duizend parachutisten landden in de nacht van woensdag op donderdag niet ver van de stad Arbil in door Koerden overheerst gebied, zo meldden verslaggevers ter plekke.

Bekijk video: Amerikanen landen in Noord-Irak, tweede front.

Militairen van de Amerikaanse 173e luchtlandingsbrigade sprongen van geringe hoogte en wisten het vliegveld Bashur, 50 kilometer ten noordoosten van de stad Arbil zonder slag of stoot in te nemen. In het gebied waren eerder al speciale Amerikaanse commando eenheden actief.

'Groot succes'

Commandanten van de 173e luchtlandingsbrigade, normaal gesproken gestationeerd in het Italiaanse Vicenza, spraken van een groot succes. Ernstige ongevallen hebben zich niet voorgedaan, zo meldde een verslaggever van The Philadelphia Enquirer die meevloog met de eerste golf parachutisten.

De Amerikanen hebben het vliegveld van Bashur speciaal gekozen vanwege zijn lange start- en landingsbaan van ruim 2 kilometer lang. Daardoor kunnen grote Amerikaanse transportvliegtuigen als de C-17 Globemaster er landen. Naar verwachting zullen nog eens duizend luchtlandingstroepen zo snel mogelijk naar Bashur worden overgevlogen alvorens de echte troepenopbouw kan gaan beginnen. Washington wil de komende dagen tanks, pantservoertuigen en artillerie invliegen.

Stabilisator

Vanuit Arbil moet niet alleen een opmars in de richting van Bagdad gaan plaatsvinden maar moet ook de als onrustig te boek staande regio onder controle worden gehouden. "Ik denk dat onze aanwezigheid als een stabilisator werkt", aldus de commandant van de 173e luchtlandingsbrigade. Ook liggen de noordelijke olievelden van Irak niet ver van Bashur en zullen de Amerikanen Iraakse verzetshaarden moeten opruimen.

De Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld maakte woensdag al bekend dat de strijdmacht van de coalitie in Irak met de dag groeit. "We breiden uit in het noorden, in het zuiden en we breiden uit in het westen", aldus de bewindsman. Zo zal de moderne vierde infanteriedivisie en andere eenheden naar de Golf voor de strijd in Irak worden overgevlogen. De divisie, met basis in Texas, zou oorspronkelijk naar Turkije gaan om vanuit dat land een noordelijk front te vormen in Noord-Irak. Het Turkse parlement stak daar begin maart een stokje voor. Mogelijkerwijs zullen ze nu direct naar Noord-Irak worden gevlogen.

Misrekening

De aankondiging van het uitbreiden van de Amerikaanse troepenmacht kwam op de dag dat Pentagonfunctionarissen voor het eerst schoorvoetend toegaven dat de tegenstand in Irak sterker is dan gedacht. De oorlogsplanners hebben een misrekening gemaakt met het kunnen en de kracht van de paramilitaire Fedayeen-milities, aldus de medewerker van het ministerie van Defensie. "We hebben mogelijkerwijs onderschat dat ze over zo veel plaatsen in Irak verspreid zaten om gehoorzaamheid aan het regime af te dwingen", aldus de functionaris.

In de nacht van woensdag op donderdag kwam het weer op verscheidene plaatsen in Irak tot hevige gevechten. Gevechtsvliegtuigen van de coalitie vielen in het zuiden van het land tussen Basra en het schiereiland Faw een grote colonne van 120 Iraakse pantservoertuigen aan.

Volgens een verslaggever die met het Britse leger meereist, maakten onder meer T-55 tanks van sovjetmakelij en voertuigen voor het transport van troepen deel uit van het konvooi. In de nacht van woensdag op donderdag meldden Britse militaire bronnen dat de Iraakse colonne door luchtaanvallen zwaar was beschadigd en waarschijnlijk uiteengejaagd.

Vijandelijke opmars

De troepenverplaatsing vanuit Basra heeft de Britse troepen die buiten de stad zijn gestationeerd verrast. In eerste instantie ging de coalitie ervan uit dat het om een verplaatsing van geallieerde troepen ging, wegens de grote omvang. Pas een uur na het vertrek van de Iraakse colonne drong het tot de Britse troepen door dat het ging om een vijandelijke opmars, aldus commandant Simon Scott.

Bij Nasiriya hebben ook de Amerikaanse mariniers de situatie nog steeds niet helemaal onder controle. Schermutselingen en beschietingen over en weer blijven zich voordoen. Tientallen militairen raakten donderdag gewond toen zij bij vergissing onder Amerikaans vuur kwamen te liggen. Een commandopost werd geraakt waardoor 37 militairen gewond raakten, van wie drie ernstig.

Republikeinse Garde

Vanuit Bagdad, dat in de nachtelijke uren weer zwaar werd gebombardeerd, zou volgens onbevestigde berichten een grote colonne oprukken in de richting van Najaf. Mogelijk duizend voertuigen van de Republikeinse Garde zouden zijn vertrokken uit Bagdad. Het centrale commando van de Amerikanen zegt echter geen aanwijzingen te hebben dat er een opmars plaatsvindt.

Mocht dat echter wel het geval zijn, dan zullen de voertuigen "worden vernietigd als wij ze zien", zo verzekerde de Amerikaanse voorzitter van de chefs van staven, generaal Myers. Door CNN aangehaalde analisten menen dat het vermoedelijk niet gaat om een heus Iraaks offensief, maar om het hergroeperen van de Garde die Bagdad moet gaan verdedigen. Het aanpassen van de slagorde vond plaats onder dekking van de hevige zandstormen.

Het bericht over de mogelijke opmars vanuit Bagdad richting Najaf volgde op een soortgelijke melding van Amerikaanse media eerder woensdag over het vermeend oprukken van circa 3000 leden van de Republikeinse Garde vanuit Bagdad naar al-Kut, circa 150 kilometer ten zuidoosten van de hoofdstad.