BAGDAD - De Amerikaanse en Britse troepen hebbenvrijdagavond ongekend hevige bombardementen uitgevoerd op Bagdad.In totaal werden volgens een Amerikaanse marineofficier zeker 320raketten op de Iraakse hoofdstad afgevuurd. Talrijke plaatsenwerden getroffen en op veel plekken ontstond brand.

Ook andere Iraakse steden als Kirkuk en Mosul werden zwaar ondervuur genomen. De voorzitter van de chefs van staven in de VS,generaal Myers, heeft tijdens een persconferentie in Washingtongezegd dat tot vrijdagavond duizend vluchten zijn uitgevoerd omdoelen in Irak te bombarderen. De zogeheten 'shock andawe-campagne' is bedoeld om de Iraakse militaire infrastructuur teontwrichten en de commandolijnen vanuit het Iraakse leiderschap uitte schakelen.

Iraaks regime begint te verkruimelen

In dezelfde persconferentie zei de Amerikaanse minister vanDefensie Donald Rumsfeld dat er steeds meer aanwijzingen zijn dathet Iraakse regime al begint te verkruimelen. Volgens Rumsfeldbespeuren de Irakezen dat het regime van Saddam Husseingeschiedenis is.

Amerikaanse en Britse grondtroepen boekten vrijdag behoorlijketerreinwinst bij hun invasie en verovering van zuidelijk Irak. DeBritse strijdkrachten zeiden dat de eerste Brits-Amerikaanseenheden al voor de buitenwijken staan van de grootste stad in hetzuiden, Basra. De zuidelijk havenplaats Umm Qasr is volgens deBritten nu volledig in handen van de geallieerden.

Honderden soldaten hebben zich overgegeven

De tegenstand van het Iraakse leger was tot dusver relatiefgering, hoewel een opmars van Amerikanen nabij Nasiriyah aan derivier Eufraat vooralsnog is gestuit op gewapende Irakezen. VolgensCNN, die vrijdag te verstaan is gegeven Bagdad direct te verlaten,zijn intussen ook in Noord-Irak Amerikaanse speciale troepenactief. Vele honderden Iraakse soldaten in het zuiden hebben zichal overgegeven.

In de Perziche Golf hebben Amerikaanse en Britse marineschependrie Iraakse sleepboten geënterd. Volgens het Pentagon waren er 130mijnen en andere wapens aan boord. Ook zijn legeruniformengevonden. In het zuidwesten van Iran, dichtbij de grens met Irak,raakte een raket of een bom een olieraffinaderij. Daardoor zijntwee mensen gewond geraakt. Het is niet duidelijk waar hetprojectiel vandaan kwam, mogelijk van een Amerikaans toestel.

Amerikaanse marinier komt om het leven

Door de gevechten in Irak kwam vrijdag zeker een Amerikaansemarinier om het leven. Het slachtoffer behoorde bij de eersteeenheden die donderdag de grens tussen Koeweit en Irak overstaken.CNN meldde later een tweede dode marinier, maar dat is nietbevestigd door het Pentagon. Vrijdag kwamen door eenhelikopterongeluk in Koeweit ook acht Britten en vier Amerikanen omhet leven. Zowel Londen als Washington hamerden erop dat de oorzaakeen technisch mankement was.

De Iraakse president Saddam Hussein is donderdagochtend bij deeerste bombardementen van Bagdad gewond geraakt, berichtte deWashington Post vrijdag op gezag van een anoniemeregeringsfunctionaris. De Amerikaanse regering heeft het berichtniet bevestigd. De Iraakse minister van Informatie Mohammed Saeedal-Sahaf zei dat Saddam en zijn familieleden "gezond en veilig"zijn. Ook vrijdagavond verscheen Saddam op de Iraakse televisie,samen met onder anderen zijn tweede zoon Qusay.

De man die donderdag op de Iraakse televisie verscheen, washoogstwaarschijnlijk Saddam Hussein zelf en niet een van zijndubbelgangers, aldus de Amerikaanse inlichtingendienst CIA op basisvan een analyse van de stem van de man die in de uitzendingverscheen.

Oliebronnen in brand

De Amerikanen en de Britten wisten behalve het strategischezuidelijke schiereiland Faw en Umm Qasr ook twee luchthavens inWest-Irak in handen te krijgen, alsmede enkele olievelden tenwesten van het zuidelijk Basra. Deze stad geldt als hetbelangrijkste doel van het zuidelijk offensief.Over het aantal oliebronnen dat in het zuiden in de brand zouzijn gezet, deden aan het begin van de avond tegenstrijdigeberichten de ronde. Aanvankelijk was sprake van zeker dertigbranden, later van zeven.

Amerikaanse vliegtuigen mogen toch gebruik maken van hetluchtruim in Turkije. De Turkse minister van Defensie maaktevrijdagavond op de televisie bekend dat het luchtruim vooroperaties tegen Irak is vrijgegeven. De openstelling werd bereiktna moeizame onderhandelingen. Het Turkse parlement stemde donderdagweliswaar in met het verlenen van overvliegrechten voor Amerikaansetoestellen, maar er was onenigheid ontstaan over de voorwaardenwaarbinnen die rechten zouden moeten gelden. De Amerikaanseminister van Buitenlandse Powell en zijn Turkse collega kwamenvrijdag tot een vergelijk.

Een Turkse legerwoordvoerder ontkende dat er al militairen vaneen tweede Turkse divisie die onlangs naar de grens met Irak wasgestuurd, die grens met Irak al waren overgestoken. Hij wildealleen kwijt dat de Turkse troepen "hun posities handhaven inafwachting van nadere bevelen". Turkije wil een zo sterk mogelijkmilitaire aanwezigheid hebben in het noorden van Irak om elkepoging van de in dat gebied wonende Koerden om zich af te scheidende kop in te drukken.