DEN HAAG - De SP vreest dat het Nederlandse demissionaire kabinet straks meer steun gaat geven aan de oorlog van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië tegen Irak. Tweede-Kamerlid Van Bommel van de SP denkt dat verdere stappen slechts "een kwestie van tijd" zijn en dat daardoor de formatie tussen CDA en PvdA stuk zal lopen.

Dat zei Van Bommel donderdagochtend in een reactie op het uitbreken van de oorlog in Irak. De SP is fel tegenstander van de militaire actie. "Nederland heeft feitelijk al meegewerkt aan de voorbereidingen van de oorlog met de patriots in Turkije."

PvdA

De PvdA betreurt het dat de oorlog in Irak is begonnen. De partij ervaart dit als een nederlaag, stelt Tweede-Kamerlid Koenders namens de PvdA-fractie donderdagochtend in een eerste reactie.

De PvdA vond dat er nog mogelijkheden waren om een oorlog te voorkomen. Nu de oorlog is begonnen en de gevolgen voor de betrokkenen dramatisch kunnen zijn, hoopt Koenders dat die zo kort mogelijk zal duren met zo min mogelijk slachtoffers.

Oorlogsrecht

De PvdA gaat er daarbij vanuit dat de basisprincipes van proportionaliteit en humanitair oorlogsrecht worden gehandhaafd. Volgens de sociaal-democraten past in de ontstane situatie geen neutraliteit, omdat de Iraakse leider Saddam Hussein dan de 'lachende derde' zal zijn. "Wij hebben steeds gezegd dat als de oorlog eenmaal begint en we moeten kiezen tussen de geallieerden en Hussein, wij kiezen voor de geallieerden."

De PvdA vindt dat Nederland zich snel moet inzetten voor wederopbouw en democratie in Irak onder regie van de Verenigde Naties. "Wij verzoeken de Nederlandse regering zich hiervoor in te zetten en initiatieven te nemen voor de opvang van slachtoffers en vluchtelingen", aldus Koenders.

GroenLinks

GroenLinks noemt het uitbreken van de oorlog in Irak "gruwelijk en treurigmakend", aldus fractieleider Halsema donderdagochtend in een reactie. "Ik hoop dat de oorlog zo snel mogelijk voorbij is met zo min mogelijk slachtoffers."

Maar Halsema is somber over een snel verloop, zeker omdat de Amerikaanse president Bush zelf ook direct heeft aangegeven dat de strijd langer en moeilijker kan worden dan sommigen eerder hadden voorspeld.