RAMALLAH - Mahmoud Abbas accepteert de post van Palestijns premier. Dat heeft een naaste medewerker van de Palestijnse leider Arafat woensdagavond gezegd. Arafat vroeg Abbas eerder woensdag eerste minister te worden. Hij deed dat op de dag nadat het Palestijnse parlement had ingestemd met een pakket bevoegdheden voor de nieuwe premier, dat verder gaat dan wat hij zelf in gedachten had.

Met Mahmoud Abbas als nieuwe premier van de Palestijnse Autoriteit hebben de Palestijnen een gematigde, pragmatische maar ook een wat kleurloze nieuwe leider binnengehaald. Abbas, met zijn 'nom de guèrre' Abu Mazen, verkeert al tientallen jaren in de hoogste regionen van de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie PLO en geldt al jaren als gedoodverfde opvolger van president Arafat.

Rechterhand

Gedurende zijn ballingschap in Qatar in de late jaren vijftig recruteerde de in 1935 in het dorp Safed in het huidige Israël geboren Abbas een groep Palestijnen die zouden opklimmen tot de top van de PLO. Hij stond samen met Yasser Arafat aan de wieg van Fatah, de belangrijkste politieke stroming in de bevrijdingsorganisatie, en wijkt als een van de weinige nog levende oprichters al tientallen jaren niet van de zijde van de PLO-leider.

Binnen enkele jaren na de oprichting van al-Fatah trad hij toe tot het centraal comité van de beweging en specialiseerde zich in Israëlische zaken. De als intellectueel te boek staande Abbas volgde Arafat in diens ballingschap in Jordanië, Libanon en Tunesië.

Achtergrond

In die jaren genoot hij groot respect door zijn eenvoudige levensstijl. De wat kleurloze Fatah-oprichter trad nooit op de voorgrond, maar bouwde ondertussen wel aan een machtig netwerk van Arabische leiders. Hij ontpopte zich in de jaren zeventig als belangrijk fondsenwerver om de strijd voor een eigen Palestijnse staat te financieren.

Door contacten met verscheidene veiligheidsdiensten kon Abu Mazen begin jaren zeventig ook een prominente rol binnen de veiligheidsdienst van de PLO bemachtigen. Door zijn vele contacten bleek Abbas een uitermate geschikt hoofd van de afdeling Nationale en Internationale Relaties van de PLO. Een functie die hij in 1980 kreeg toebedeeld.

President?

Datzelfde jaar koos de Palestijnse Nationale Raad - het parlement in ballingschap - hem in het Uitvoerend Comité, het hoogste lichaam binnen de PLO. In 1996 werd hij uiteindelijk de secretaris-generaal van dit orgaan. Daarmee werd informeel zijn positie als plaatsvervanger van Arafat bevestigd. Of hij de post van president ooit zal bekleden, is gezien zijn matige gezondheid echter nog maar de vraag.

Brein

Abu Mazen mist weliswaar het charisma van Arafat en is niet zo mediageniek, maar hij wordt gerespecteerd door Palestijnse functionarissen, Israël en de Verenigde Staten als het brein achter de schermen bij de PLO. Hij speelde een centrale rol tijdens de vredesonderhandelingen die leidden tot de Oslo-Akkoorden en was aanwezig bij de ceremonie voor het Witte Huis waar deze officieel werden ondertekend.

De gematigde Abbas heeft de Israëlische premier Sharon al verscheidene keren gesproken en diende vaak als tussenpersoon tussen de Palestijnse Autoriteit en de Israëlische regering, vooral sinds de 29 maanden oude Palestijnse opstand de relatie tussen beide partijen op scherp zette.

Warm

Veelzeggend zijn de warme reacties uit Jeruzalem na de voordracht van Abbas voor het premiersschap. Sharon en zijn minister voor Defensie, Mofaz, zien de keuze voor Abbas als een "positieve ontwikkeling." De voormalige Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Peres prees Abbas eerder al als een "verantwoordelijke man, met duidelijke intenties en standpunten."