BAGDAD/WASHINGTON/PARIJS - Het regime in Bagdad verwerpt het ultimatum van de Amerikaanse president Bush aan Saddam Hussein en diens twee zonen om binnen 48 uur Irak te verlaten. Uday, de oudste zoon van Saddam Hussein, voorspelde het Amerikaanse leger dinsdag een bloedige strijd.

Uday zei dat het ultimatum afkomstig was van een persoon die niet helemaal capabel en op zijn plaats is. "Het voorstel zou moeten luiden dat Bush vertrekt uit Amerika, hij en zijn familie," aldus Uday.

Agressoren

Het kabinet van Saddam Hussein gaf als reactie op het ultimatum een verklaring uit. Daarin stond dat "Irak helemaal klaar is om de strijd met de agressoren aan te gaan." Het parlement van het land komt woensdagochtend in een speciale zitting bijeen om over het ultimatum te vergaderen.

Vertrekken

Bush maakte in de nacht van maandag op dinsdag in een tv-toespraak duidelijk dat als Saddam en zijn zonen niet binnen 48 uur vertrekken, de Verenigde Staten met steun van hun bondgenoten militair zullen ingrijpen.

In zijn rede uitte de president felle kritiek op de VN-Veiligheidsraad, die volgens hem zijn verantwoordelijkheid niet heeft genomen. Volgens Bush lijdt het geen twijfel dat Saddam massavernietigingswapens heeft en terroristen onderdak biedt.

Woordvoerder Ari Fleischer van het Witte Huis zei dinsdagavond dat "ook als Saddam zou vertrekken, Amerikaanse troepen en hun partners Irak binnenvallen." Fleischer stelde dat in ieder geval naar massavernietigingswapens moet worden gezocht.

Geen onmiddellijke bedreiging

Op de toespraak van Bush kwamen uiteenlopende reacties. De Franse president Jacques Chirac stelde dat er geen rechtvaardiging is voor een eenzijdige beslissing om Irak aan te vallen en dat Bagdad geen onmiddellijke bedreiging vormt. De Franse ambassadeur in de Verenigde Staten Jean-David Levitte zei echter voor de Amerikaanse nieuwszender CNN dat als Irak chemische wapens inzet tegen de Amerikanen Parijs zich wellicht genoodzaakt ziet zijn standpunt te wijzigen.

De Duitse bondskanselier Schröder zei dat er geen rechtvaardiging is voor een oorlog tegen Irak. Volgens Schröder hebben de wapeninspecties onder leiding van Hans Blix tot nu toe hun vruchten afgeworpen.

Buiten de grenzen

Ook de Arabische Liga reageerde afwijzend op het ultimatum. Volgens de Liga handelen de Verenigde Staten daarmee "buiten de grenzen van het internationale recht."

De regeringen van Pakistan, China en Rusland stelden dat de Irak-crisis nog met diplomatie kan worden opgelost. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Ivanov zei dat een oorlog tegen Irak zonder de steun van de VN "ernstige gevolgen kan hebben." Hij wees er onder meer op dat de VS door een militaire actie tegen Irak "het voortbestaan van de internationale coalitie tegen het terrorisme op het spel zetten."

Op dit moment zijn meer dan 250.000 Amerikaanse militairen in het Golfgebied gelegerd, samen met duizenden Britse en Australische troepen. Die laatsten zullen in elk geval meedoen aan een aanval, beloofde de Australische premier Howard.

Geen Spanjaarden

Spanje, samen met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië pleitbezorger van de oorlogsresolutie, stuurt geen militairen naar het Golfgebied, die deelnemen aan gevechten. Premier Aznar zei dinsdag in het parlement in Madrid dat zijn land zal bijdragen met een humanitaire missie.

De Turkse premier Erdogan liet weten dat het parlement in zijn land zich woensdag of donderdag uitspreekt over medewerking aan een aanval op Irak. Op 1 maart wees een meerderheid van de volksvertegenwoordiging een regeringsvoorstel over steun aan een aanval af. Het voorstel beoogde toe te staan dat er 62.000 Amerikaanse militairen in Turkije konden worden gelegerd.

Uittocht

Nu de kans op een diplomatieke oplossing voor de Irak-crisis verkeken lijkt, verlaten buitenlanders massaal uit Irak. Zo zijn alle VN-wapeninspecteurs dinsdagochtend uit Bagdad vertrokken naar Cyprus.

Luchtvaartmaatschappij KLM schrapt woensdag enkele vluchten naar het Midden-Oosten. Zij heeft de vlucht naar Koeweit geannuleerd, net als die van Amsterdam naar Tel Aviv.

Verslaggevers

Nederlandse media trekken hun verslaggevers terug uit Bagdad en sturen er geen nieuwe verslaggevers heen. De waarschijnlijke oorlog maakt het werken daar te onveilig, zo oordeelden de meeste hoofdredacties.