DEN HAAG - Het toekomstige kabinet kleedt het pakket voor de bijzondere ziektekosten fors uit, terwijl de premie die alle Nederlanders er voor betalen vrijwel gelijk blijft. De beoogde coalitiepartners CDA en PvdA hebben donderdag dit ingrijpende besluit genomen om de snel stijgende kosten van de zogenoemde AWBZ (Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten) op te vangen.

De AWBZ is de verzekering voor de kosten van gehandicaptenzorg, verpleging en verzorging, thuiszorg en geestelijke gezondheidszorg. Als er niet wordt ingegrepen lopen de kosten de komende jaren met 2 tot 3,5 miljard euro op.

De onderhandelaars Verhagen (CDA) en Bos (PvdA) hebben afgesproken dat alleen zware medische risico's, zoals chronische aandoeningen en gehandicaptenzorg, onder de AWBZ blijven vallen.

Gericht op herstel

De andere bijzondere ziektekosten, zoals kortdurende thuiszorg, geestelijke gezondheidszorg (Riagg) en revalidatie, worden allemaal overgeheveld naar de algemene zorgverzekering (basisverzekering), omdat ze volgens CDA en PvdA niet thuishoren in de AWBZ. Als argument voeren ze aan dat die behandelingen allemaal zijn gericht op herstel, daarom kunnen ze in hetzelfde pakket als de huisarts en tandarts. In het verleden was de situatie ook al zo.

Gevolg van de maatregel is dat de premie van de basisverzekering zal stijgen. Alle Nederlanders krijgen die stijging voor de kiezen, maar mensen met lage inkomens zullen worden gecompenseerd. "We moeten de toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg ook voor de meeste kwetsbare mensen zeker stellen," bezwoeren Verhagen en Bos in koor. Maar de PvdA-leider voegde er direct aan toe "tegen de mensen te zullen blijven zeggen dat het wegwerken van de wachtlijsten geld zal kosten."

Bureaucratie

Ze hopen dat de premieverhoging enigszins binnen de perken zal blijven doordat er bij de invoering van een nieuw zorgstelsel in meer concurrentie in de gezondheidszorg komt. Daarnaast denken ze veel te kunnen bezuinigen op de bureaucratie. Hoe hoog de premie van de basisverzekering precies wordt en in hoeverre de hoogte afhankelijk zal zijn van het inkomen is nog een heikel discussiepunt aan de formatietafel.

Burgemeesters

CDA en PvdA spraken donderdag ook over de burgemeesterbenoeming. De PvdA ziet waarschijnlijk haar wens uitkomen dat de gemeenteraad in de toekomst de burgemeester kiest. Nu draagt de gemeenteraad twee kandidaten voor aan de minister van Binnenlandse Zaken, die de knoop vervolgens doorhakt.

In ruil hiervoor krijgt het CDA mogelijk voor elkaar dat 'Den Haag' geen gemeentelijke herindelingen meer zal opleggen. De regio's gaan daar in de toekomst zelf over, zodat wordt voorkomen dat gemeenten tegen hun zin in worden opgeslokt.

Landelijk en regionaal stemmen

Verder spraken de partijen af dat het kiesstelsel gemoderniseerd zal worden. De komende tijd wordt gestudeerd op verschillende systemen waarin de regio's beter vertegenwoordigd zijn in de Tweede Kamer. Een van de mogelijkheden is de Duitse variant, waar de kiezer een landelijke en een regionale stem uitbrengt. Doelstelling is de band tussen kiezer en volksvertegenwoordiger te versterken.

'Geen shop bij school'

Ook over het softdrugsbeleid sloegen Bos en Verhagen spijkers met koppen. De PvdA zag haar wens om de toevoer van softdrugs aan coffeeshops te legaliseren in rook opgaan, omdat het CDA de handel absoluut niet wil legaliseren. De aanvoer wordt ook in de toekomst gedoogd, maar er komt op voorspraak van het CDA een strikter vestigingsbeleid voor de 'shop'. Zo zijn ze in buurt van scholen absoluut taboe.

Het CDA deed wat water bij de wijn als het gaat om experimenten met de gecontroleerde verstrekking van heroïne aan verslaafden. De PvdA is daar voorstander van. De beoogde coalitiepartners moeten nog uitwerken op welke wijze die experimenten worden voortgezet.

Identificatie

CDA en PvdA zijn het eens dat in de strijd tegen het cellentekort twee gedetineerden in één cel kunnen worden opgesloten. Het CDA wil nog wel verder gaan. De partijen zijn het nog niet eens over vanaf welke leeftijd de algemene identificatieplicht moet gelden. Het CDA bepleit twaalf jaar. De PvdA vindt dat te jong.