AMSTERDAM - De verkiezingen voor de Provinciale Staten lijken te lijden onder het slechte weer. De drukte is aanmerkelijk minder dan bij de verkiezingen van vier jaar geleden.

Bekijk video

Drenthe

Naar schatting een kwart van de kiezers in de grootste plaatsen in Drenthe had om half drie een stem uitgebracht.

De verwachting in Hoogeveen is dat minder kiezers dit keer de gang naar de stembureaus maken dan bij de vorige Statenverkiezingen in 1999. Toen was daar een opkomst van 52 procent. De opkomst was om 14.30 uur volgens een woordvoerder rond de 25 procent.

Assen

In Assen had om twee uur 24,6 procent gestemd. Een gemeentewoordvoerder verwacht een opkomst van meer dan 50 procent. Ook in Emmen lag de opkomst om half drie volgens een zegsman naar schatting rond de 25 procent.

Utrecht

In de provincie Utrecht lijkt de opkomst te lijden onder het regenachtige weer. Een medewerker van het bureau verkiezingen in Zeist meldde een bedroevend lage opkomst.

"Het regent hier al de hele dag. Er moet nog heel wat gebeuren willen we vanavond de 40 procent halen", zei hij. Bij de vorige Statenverkiezingen was de opkomst volgens hem 50 procent.

Amersfoort

Een steekproef onder drie stemlokalen in Amersfoort gaf aan het begin van de middag eenzelfde beeld. De opkomst lag volgens een woordvoerster tussen de 10 en 15 procent. Bij de afgelopen verkiezingen voor de Tweede Kamer was dat rond hetzelfde tijdstip procent.

In de stad Utrecht is de opkomst volgens een medewerker van Bureau Verkiezingen vergelijkbaar met die van de Statenverkiezingen in 1999.

Noord-Holland

De opkomst in Noord-Holland lijkt redelijk gelijke tred te houden met vier jaar geleden, al zijn er uitschieters naar boven en naar beneden. In Amsterdam hebben tot 12.45 uur iets minder kiezers de moeite genomen voor de provincie te gaan stemmen dan bij de vorige Statenverkiezingen. Op dat tijdstip was de opkomst in de hele stad procent, tegen 12 procent vier jaar geleden.

Bij stembureau Westzaan-Noord is om twee uur al een kwart van de stemgerechtigden komen opdagen. "Dit is een stembureau met traditioneel een vrij goede opkomst", zegt voorzitter E. Veenis-Kaak. "We zitten in een zorgcentrum, maar er komen ook veel jongeren." Zij verwacht dat het later op de dag nog aantrekt, net als vier jaar terug. "Ik ben wel bang dat we de 50 procent in geen geval halen."

Haarlem

In heel Haarlem is tot twee uur 19 procent van de kiezers naar het stemhokje gegaan. Een vergelijking met vier jaar geleden op hetzelfde tijdstip is niet te maken, omdat de gemeente niet meer over die cijfers beschikt.

In het clubgebouw van sportclub DSOV in Vijfhuizen is 30 procent van de kiezers om half drie wezen stemmen. "We hebben hier altijd een goede opkomst, boven het landelijk gemiddelde", aldus L. Standardt van dit stembureau.

Alkmaar

In Alkmaar heeft om half drie 21 procent van de stemgerechtigden gestemd. Vier jaar geleden was de opkomst in deze stad over de hele dag 41,4 procent. "We scoren nu nog redelijk", vindt S. Staal van het Bureau Verkiezingen van Alkmaar.

Limburg

De Limburgse stemgerechtigden tonen bitter weinig belangstelling voor de verkiezingen. "Het is voor de meeste mensen een ver-van-m'n-bed-show", aldus woordvoerder J. Ketelings van het stembureau dat in het gemeentehuis van Venlo is gevestigd en waar de stilte overheerst.

Rond het middaguur had amper 16 procent van de potentiële kiezers zich bij de stemmachine gemeld. Bij de vorige verkiezingen, vier jaar geleden, kwam over de hele dag ruim 43 procent van de Venlonaren opdagen. "Nu mogen we blij zijn als we de 40 procent halen", aldus Ketelings die de lage opkomst toeschrijft aan de weinig indrukwekkende campagne die door de Limburgse politici is gevoerd.

"Onze plaatselijke gedeputeerde is maandag nog rondgegaan met appeltjes en een foto van hemzelf, maar het lijkt weinig te hebben geholpen."

Maastricht

In Maastricht varieert de opkomst bij de vijf stembureaus, gemeten om 14.00 uur, van 13,06 tot 21,39 procent. De hoogste score werd bereikt in een verzorgingstehuis. "Stemmen is kennelijk goed voor de sociale contacten", aldus een woordvoerster.

Brabant

Ook in Brabant is de opkomst aan de magere kant. Aan het begin van de middag had in Eindhoven iets meer dan 14 procent van de kiezers een stem uitgebracht. Een woordvoerder verwacht dat uiteindelijk ruim 40 procent van de stemgerechtigden de gang naar het stembureau zullen maken. Dat is ongeveer 8 procent minder dan bij de vorige Statenverkiezingen.

De gemeente Den Bosch is bang dat zelfs de 40 procent niet gehaald wordt. Volgens een zegsman daar is het opmerkelijk dat relatief veel jongeren hun stem uitbrengen terwijl ouderen het vaker laten afweten. Dat zou volgens hem wel eens tot een verrassende uitslag kunnen leiden.

Ook in andere gemeenten in Noord-Brabant blijft de opkomst achter bij eerdere verkiezingen. Volgens commissaris van de koningin Houben is het wellicht verstandig om de verkiezingen in de toekomst op zaterdag te houden. Kiezers hebben dan veel meer tijd om hun stem uit te brengen. Dat stimuleert de opkomst, denkt hij.

Zuid-Holland

Het aantal mensen dat in Zuid-Holland zijn stem uitbrengt, vertoont tot ongeveer 14.00 uur geen uitschieters. "De kiezers druppelen gestaag binnen", aldus een gemeentewoordvoerster in Den Haag.

Tegen 10.00 uur was circa 5,5 procent van de kiezers naar de stembus geweest, rond 12.00 uur was dat ruim 10 procent en om 14 uur 15 procent. Vier jaar geleden kwam uiteindelijk 34,9 procent van alle stemgerechtigde Hagenaars opdagen in het stemlokaal.

Rotterdam

Uit Rotterdam is alleen het opkomstcijfer van rond 10.00 uur bekend: 5,8 procent. Vier jaar geleden had de havenstad over de hele dag een opkomstpercentage van 33,41 procent.

Het dorp Schipluiden, in het Westlandse kassengebied, heeft de opkomstverwachting wat teruggeschroefd. Aanvankelijk hoopte de gemeentewoordvoerder dat 60 procent van de kiezers zijn opwachting zou maken. Rond 14.00 zei hij blij te zijn als de helft van de stemgerechtigde inwoners van het dorp komt. Rond het middaguur had gemiddeld 18 procent gestemd.

Alpen aan den Rijn

In Alphen aan den Rijn was aan het begin van de middag het gemiddelde opkomstpercentage 13 procent. In 1999 kwam Alphen uit op procent.

Leiden

De gemiddelde opkomst voor de verkiezingen in Zuid-Holland lag in 1999 op 42,2 procent. De tussenstanden in Gouda en Leiden, de twee andere grotere plaatsen in de regio Hollands Midden, zijn niet bekend. Deze twee steden peilen niet de tussentijdse opkomst.

Nijmegen

In Nijmegen lag het opkomstpercentage in de ochtend rond de 3 tot 4 procent. Dat is 10 procent minder dan tijdens de verkiezingen in 1999. In Nijmegen viel de regen dinsdagochtend met bakken uit de hemel.

Tiel

Op een willekeurig stembureau in Tiel hadden rond 09.30 uur vijftig kiezers een stem uigebracht. "Op somminge stembureaus is het wel erg stil", zegt een gemeentewoordvoerdster. Om mensen te lokken krijgt ieder kiezer die in de fruitstad stemt, een peer mee naar huis.

De provincie Gelderland heeft intensief campagne gevoerd om mensen naar de stembus te krijgen. Commissaris van de koningin J. Kamminga stuurde alle kiesgerechtigde Gelderlanders een brief met het verzoek te gaan stemmen.

Middelburg

Ook in Middelburg valt de opkomst de eerste twee uur nogal tegen. Nog geen 3 procent had rond 09.30 uur zijn of haar stem uitgebracht. Dit percentage ligt beduidend lager dan in november tijdens de Tweede-Kamerverkiezingen.

Terneuzen

In Terneuzen is men een stuk optimistischer gestemd, daar bleek de opkomst hetzelfde te zijn als tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Hetzelfde geldt overigens voor Schouwen-Duiveland waar de eerste twee uur al een behoorlijk aantal mensen hun stem had uitgebracht.

Kloetinge

In Kloetinge op Zuid-Beveland heeft inmiddels ongeveer 3 procent van de stemgerechtigden de gang naar de stemnbus gemaakt. Dit is iets minder dan voorgaande keren maar men verwacht in de loop van de dag een grotere opkomst.

De prognose is dat men in Zeeland vandaag niet massaal naar de stembus zal gaan. Er wordt een opkomstpercentage van rond de 50 verwacht. Tot nu toe lijkt deze prognose uit te komen.

Almere

Op het gemeentehuis in Almere waren de eerste kiezers er gewoontegetrouw vroeg bij. Bijzonderheden deden zich niet voor.

Lelystad

Bij stembureau 't Laar in Lelystad vreesden de medewerkers vanochtend een lage opkomst. Toch lag het gemiddelde van dertien stembureaus in de stad even na negen uur al op meer dan 4 procent.

In het Lelystadse verzorgingshuis 't Laar deden zich weinig problemen voor, ondanks een gelijktijdige verhuizing van zestig bewoners naar een nieuw gebouw. De directie had zich dat niet bijtijds gerealiseerd.

Urk

In het vissersdorp Urk ziet het er daarentegen naar uit dat de opkomst ook dit maal ver boven het landelijk gemiddelde zal uitkomen. De gelovige gemeenschap beschikt over veel trouwe kiezers. Rond 09.00 uur had volgens een steekproef van de gemeente ,4 procent van de bevolking een stem uitgebracht.

Christelijke partijen zijn wederom favoriet op Urk. Bij de vorige verkiezingen voor Provinciale Staten lag het uiteindelijke opkomstpercentage op ,5 procent.

Groningen

De voorzitter van het stembureau in de Groningse basisschool De Wegwijzer kijkt verheugd als een oude dame rond negen uur het lokaal binnenloopt. "U bent meer dan welkom", begroet hij haar. De vrouw kijkt weifelend. "Ik had toch niets beters te doen", zegt ze terwijl ze haar schouders ophaalt. "Wat kan mijn stem nu uitmaken in Den Haag?"

Deze mening lijkt voorlopig de nuchtere mentaliteit van de meeste Groningers weer te geven. Een meting om kwart voor negen toonde een opkomstpercentage van 4,1 procent.

Bij het stembureau in de Montessorischool in Beijum hadden zich in een uur tijd pas 28 mensen gemeld. "Het is tot dusver rustig", beaamt de voorzitter van het stembureau. "Maar soms kunnen Groningers heel onvoorspelbaar uit de hoek komen. Misschien komen we dit keer zelfs boven de 50 procent uit."

Hoofd J. van Dijken van de Groningse stembureaus, is ook hoopvol. "In de provincie is de opkomst vaak hoger dan in de stad", legt hij uit. De opkomst in de provincie bedroeg vier jaar terug 51,7 procent, terwijl in de stad slechts 47,7 procent van de Groningers zijn stem uitbracht.

Overijssel

Voorzichtige prognoses van enkele voorzitters van stembureaus in Overijssel duiden op een lage opkomst.

Zwolle

De voetstappen van de eerste stemmers in het Stedelijk Museum Zwolle (SMZ) galmen het eerste uur door het glazen gebouw. "Het is rustig", stelt voorzitter E. Reinhardt van het stembureau. "Er was ook geen hevige verkiezingscampagne de afgelopen weken. Ik vraag me af of mensen meer weten van de provincie dan de locatie van het provinciehuis."

Steenwijk

Ook op het stembureau op het gemeentehuis van Steenwijk is het dinsdagochtend rustig. Voorzitter R. van Lingen van het stembureau verwacht vooral rond het middaguur en net na het avondeten een grotere toeloop. "Veel mensen kijken na het eten naar de televisie en herinneren zich dan dat er verkiezingen zijn."

Enschede

Ook in Enschede en Tubbergen is het rustig. Het hoofd van de afdeling burgerzaken van de gemeente Tubbergen, M. de Vet, heeft wel het gevoel dat het iets rustiger is dan bij de vorige verkiezingen voor provinciale staten.

In Overijssel lag het opkomstpercentage vorig jaar op 50,33. De provincie wil dit jaar bij de drie beste provincies belanden.

Drenthe

In Drenthe lijkt de opkomst mee te vallen. In Hoogeveen wordt een iets hogere opkomst verwacht in vergelijking met dezelfde verkiezingen in 1999.

Een op de tien Hoogeveners had dinsdagmorgen voor tien uur een bezoekje aan de stembus gebracht. De verwachting is dat de opkomst in deze gemeente uitkomt op 55 procent, zo'n 3 procent meer dan vier jaar geleden.

Emmen

In Emmen bleef de teller om kwart over elf steken op 13,8 procent, vergelijkbaar met de Statenverkiezingen van vier jaar geleden. Toen kwam in Emmen 44,2 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus. In Assen was rond half elf 13,2 procent van de kiesgerechtigden verschenen, zo bleek uit een steekproef.