DEN HAAG - Minister Veerman (Landbouw) heeft maandag besloten dat het doden en afvoeren van pluimvee uit de Gelderse Vallei en Laren ook 's nachts moet doorgaan. Bovendien is hij naarstig op zoek naar meer capaciteit voor het ruimen van bedrijven waarvan gedacht wordt dat daar vogelpest heerst.

Vanaf dinsdag kan er in ieder geval worden gerekend op apparatuur uit Engeland. Daarna hoopt Veerman nog meer apparatuur ter beschikking te krijgen. "Vanaf dinsdag hebben we al een capaciteit van enkele duizenden dieren per uur", zei Veerman maandagavond in het tv-programma Nova. Binnen enkele dagen moeten alle verdachte bedrijven geruimd kunnen zijn, aldus de CDA-bewindsman.

Nadat maandagochtend de ruimingsploegen begonnen in het Gelderse Laren, verhuisden ze aan het einde van de dag naar de Gelderse Vallei waar zich in Barneveld, Scherpenzeel en Renswoude verdachte bedrijven bevinden.

Maandag: zeventien bedrijven

Het aantal bedrijven waar vogelpest wordt vermoed, is maandag opgelopen naar zeventien. Het daar aanwezige pluimvee wordt vernietigd. Dat geldt ook voor nog gezond pluimvee in een straal van 1 kilometer rond verdachte bedrijven.

De strengere regels binnen een zone van 10 kilometer rond verdachte bedrijven zijn ook nog van kracht. Veerman kondigde maandagavond wel aan dat vleeskuikens en eendagskuikens vanaf middernacht weer mogen worden afgevoerd van boerderijen buiten een straal van 10 kilometer rond Barneveld en Laren. Dit gebeurt om te voorkomen dat de kippenhokken overvol raken.

Niet verbrand of verhakseld

De bewindslieden van Landbouw, Veerman en Odink, bezochten maandag het getroffen Barneveld. Veerman sloot daar uit dat geruimde dieren verbrand of verhakseld zullen worden. Wel zoekt zijn ministerie naar andere methoden dan de vergassing met CO2 die nu wordt toegepast. Daarbij wordt ook hulp in het buitenland gezocht. Een Italiaanse deskundige is onderweg naar Nederland en Denemarken en België is gevraagd of ze mobiel destructiemateriaal beschikbaar hebben.

Veerman staat onder toenemende druk nu vanuit de pluimveehouders steeds meer het verwijt komt dat het virus niet voortvarend wordt aangepakt. Volgens pluimveehoudersorganisatie NOP gaat het ruimen niet snel genoeg, waardoor er een onnodig groot risico is dat het zeer besmettelijke en fatale vogelpestvirus zich onder kippen verspreidt.

Langzaam

Ook in de Tweede Kamer leven grote zorgen over de "langzame" aanpak en de onvoldoende capaciteit om dieren te doden en af te voeren. "Die geringe capaciteit is natuurlijk zeer kwalijk", aldus PvdA-Kamerlid Waalkens. Ook VVD'er Oplaat wijst erop dat zijn partij er de laatste jaren meerdere keren op heeft gewezen dat de capaciteit te gering is. De Kamer praat waarschijnlijk deze week nog met het kabinet over de crisis in de pluimveesector.

Veerman vindt dat er adequaat wordt opgetreden. "De eerste maatregel die moet worden genomen is het beperken van de contacten. Daar hebben we ons op toegelegd." Hij kreeg steun van partijgenoot en premier Balkenende die het werk van Veerman prees en zijn afschuw uitsprak over de uitbraak van de vogelpest.

Onder controle

Veerman benadrukte maandag dat de crisis onder controle is. Hij zei naar Barneveld te zijn gekomen om medeleven te betuigen aan de getroffen boeren. Veerman zei dat getroffen boeren aanspraak kunnen maken op een vergoeding voor de levende dieren die worden geruimd. Voor reeds gestorven dieren is in de regeling geen vergoeding vastgesteld. De minister wil dat er op nationale schaal een aparte vergoeding komt voor dode dieren.

Het CDA pleitte maandag voor het instellen van een noodfonds waaruit alle getroffen bedrijven schadevergoeding kunnen krijgen. "De overheid mag niet met de rug naar de boer gaan staan", zegt CDA-Kamerlid Atsma.

Het onderzoekscentrum CID-C in Lelystad maakte maandag bekend dat het type vogelpest dat momenteel rondwaart in Nederland een ander is dan het type waarmee Italië sinds enkele jaren kampt. Waarschijnlijk zijn wilde eenden de bron van de besmetting.

De pluimveeslachterijen gaan er vanuit dat ze vanaf woensdag op beperkte schaal weer aan de slag kunnen. Om die reden verwacht het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL) geen problemen meer met de aanvoer van kippenvlees in winkels. "Mocht er toch schaarste dreigen, dan kunnen we altijd nog met import uit het buitenland voor voldoende aanbod zorgen", aldus een CBL-woordvoerster maandagavond.