DEN HAAG - Senator Klaas de Vries (PvdA) heeft maandagavond hard uitgehaald naar het kabinet omdat de regering weigert verantwoording af te leggen over de manier waarop Nederland in de oorlog tegen Irak betrokken geraakt is.

De regering had zelf openheid moeten geven over de afwegingen die ze had gemaakt om de oorlog tegen het bewind in Irak in 2003 "politieke steun" te geven, terwijl Duitsland en Frankrijk tegen waren, betoogde De Vries.

Eigen opvatting

"Het alleen uitdragen van de eigen opvatting is niet goed genoeg, als de secretaris-generaal van de Verenigde Naties verklaart dat de oorlog waaraan de regering steun verleende, illegaal was", zei hij. Het wegstoppen van uitgelekte andere opvattingen en het betreuren dat deze zijn uitgelekt noemde hij ronduit "zwak".

De Vries is altijd een voorstander van een parlementair onderzoek geweest. D66, GroenLinks en de SP zijn dat ook, maar er is geen meerderheid voor in de senaat. In de Tweede Kamer ook niet, omdat de PvdA, CDA en de ChristenUnie in de coalitieonderhandelingen hebben afgesproken dat dit onderzoek er niet zou komen.

Druk

Inmiddels heeft het kabinet eind vorige maand onder druk van de Tweede Kamer besloten alleen nog maar militaire of politieke steun aan een oorlog te geven als er sprake is van een volkenrechtelijk mandaat. Dat kan zijn: een resolutie van de VN-Veiligheidsraad, een humanitaire ramp of als een bondgenoot wordt aangevallen.

Minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) was hier aanvankelijk op tegen. Hij vond dat politieke steun ook in andere situaties mogelijk moest blijven. Maar eind vorige maand zei vice-premier Wouter Bos (PvdA) namens het kabinet dat voor politieke steun dezelfde regels moeten gelden als voor het uitzenden van militairen.

Regels

Senator De Vries wil nu van minister Verhagen en diens collega Eimert van Middelkoop (Defensie) weten of zij vinden dat de oorlog tegen Irak past in de regels die het kabinet nu alsnog voorstelt.