DEN HAAG - Minister Eimert van Middelkoop (Defensie) is maandag door het stof gegaan. Hij bood in de Tweede Kamer zijn excuses aan voor de uitlatingen die hij vrijdag deed over de "politieke intentie" van het kabinet om na 2008 nog langer in Uruzgan te blijven.

"Alle opties staan nog open. Het was een verspreking", zei de minister over het kabinetsbesluit om te onderzoeken of en zo ja hoe de missie verlengd moet worden.

Dom

Voor een Kamermeerderheid was daarmee de kous af. PvdA, VVD en de SP vonden de minister dom, omdat hij het hierdoor moeilijker heeft gemaakt een opvolger te vinden voor de militaire missie in Uruzgan. Officieel moet de NAVO zorgen voor een opvolger, zo is afgesproken.

Het kabinet doet zelf ook al tijden zijn best aflossing of een partner te vinden, vooralsnog zonder resultaat.

Taliban

Van Middelkoop houdt er rekening mee dat de Taliban en andere vijandelijke strijders de druk op de ketel zullen houden in Uruzgan.

Zo verwacht hij meer aanslagen op ISAF-militairen, zelfmoordaanslagen, hergroeperingen van vijandelijke strijders en gevechten, zoals de slag om het district Chora van vorige maand, zei hij tegen de Tweede Kamer.

Ontslaan

De minister maakte maandag ook bekend hoe hij de komende jaren de eindjes aan elkaar wil knopen. Voorop staat dat hij niemand gedwongen wil ontslaan, benadrukte de minister. Hij zegt te kiezen voor personeel boven materieel.

De bewindsman wil onder meer de inlichtingenpositie versterken, de beveiliging tijdens missies vergroten en de inzetbaarheid van de Apache-gevechtshelikopters verbeteren.

Afstoten

Defensie gaat verder 28 Leopard gevechtstanks, achttien F-16's en twaalf pantserhouwitsers afstoten. Verder schrapt de minister projecten zoals de aanschaf van Tomahawk-raketten en onbemande spionagevliegtuigjes (Male UAV).

De marechaussee raakt zeventig formatieplaatsen kwijt en de compagnie mariniers op Curaçao wordt vervangen door roulerende militairen van de landmacht. Ondanks deze maatregelen houdt Defensie haar "slagkracht", zei de minister.

Materieel

Dat komt erop neer dat hij denkt hetzelfde te kunnen doen met minder materieel, is de kritiek van oppositiepartijen SP en VVD. Ook de militaire vakbonden hebben er geen goed woord voor over. De SP vindt dat het kabinet minder ambities moet hebben.

Volgens de VVD en de bonden moet er geld bij, anders kan de missie niet verlengd worden na 2008. Ook de SGP gaf maandag aan het "zat te worden" dat Defensie "jaar in jaar uit voor een dubbeltje op de eerste rang" moet zitten.

De VVD vraagt zich ook af hoe het verder moet als de Amerikanen begin volgend jaar alsnog tientallen transporthelikopters uit het zuiden van Afghanistan terugtrekken. Van Middelkoop zei te vertrouwen dat de NAVO daar een oplossing voor vindt.

Zorgen

Tijdens het voortgangsdebat over de lopende missie bleek dat de Kamer zich nog steeds ernstige zorgen maakt. Niet alleen over de burgerslachtoffers die bij de strijd vallen, maar ook over de inlichtingenpositie van de Nederlandse militairen in de Zuid-Afghaanse provincie.

De Nederlanders werden een paar weken geleden bij de slag om het district Chora overvallen door grote groepen Taliban. Vooral de ChristenUnie en de PVV zijn daar ongerust over. Van Middelkoop bestrijdt echter dat de inlichtingenpositie van de militairen in Uruzgan tekort schiet.

Papavervelden

Minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) zei dat er nagenoeg geen papavervelden in Uruzgan waren vernietigd, vanwege de strenge voorwaarden die Nederland aan die vernietiging stelde. Dat baart hem zorgen, omdat de productie van de grondstof voor opium in Uruzgan flink gestegen is.

Minister Bert Koenders (Ontwikkelingssamenwerking) zei dat er in Afghanistan wel 350 drugshandelaren zijn opgepakt en veroordeeld. Dat doet recht aan de Nederlandse eis om niet kleine boeren, maar juist de handel aan te pakken.