DEN HAAG - De Taliban hebben enkele dagen geleden als "beesten huisgehouden" bij hun poging het Afghaanse stadje Chora te veroveren. Om hun slagkracht te vergroten dwongen zij burgers aan hun zijde mee te vechten. Weigeraars werden standrechtelijk geëxecuteerd.

Dat beeld schetste generaal Dick Berlijn vrijdag op een briefing over de gevechten in de afgelopen week. "Ik heb harde rapportages gezien van de executie van twee broers en over acht vrouwen van wie de keel werd doorgesneden."

De nijpende situatie ontstond vorig weekeinde, toen Taliban-strijders een aanval openden op de checkpoints rond Chora. Het bleek de opmaat tot zware gevechten om de stad, die goeddeels was omsingeld door de Taliban.

Berlijn schat dat de Taliban vijfhonderd strijders hebben ingezet bij de slag om Chora. Een Nederlandse commandant ter plaatse sprak deze week zelfs van mogelijk 1500 vijandige strijders.

Complex

De Taliban trokken op tegen Afghaanse politieagenten, militairen, burgers en Nederlandse ISAF-militairen in Chora. "De Nederlandse militairen hebben zeer hevig gevochten", vertelde Berlijn. "Zaterdagavond was de situatie complex en zeer ernstig."

Uit zijn feitenrelaas ontstaat het beeld van een chaotische strijd, waarin onduidelijk is wie de vijand is. Burgers uit Chora hebben de wapens opgepakt om mee te strijden aan de zijde van ISAF. Maar tegelijkertijd maakte de Taliban ook gebruik van burgers - al dan niet vrijwillig.

Dilemma

In de straatgevechten die de Nederlanders leverden, werden zij tijdens het weekeinde genoodzaakt zich terug te trekken op hun compound in het centrum van de stad. De grote druk van de Taliban plaatste de verantwoordelijke Nederlandse commandant voor een dilemma: doorzetten of de aftocht blazen.

"Hij heeft de juiste beslissing genomen door te blijven", oordeelde generaal Berlijn vrijdag. "Ze hebben niet opgegeven toen de Taliban dreigden de bevolking uit te moorden."

Luchtsteun

Om de zware aanval het hoofd te bieden, heeft Nederland bijna al zijn strijdkrachten in de regio naar Chora gestuurd. Met ondersteuning van een pantserbataljon en luchtsteun is het dinsdag gelukt om de checkpoints te heroveren.

Het lijkt erop dat de rust inmiddels weer enigszins is teruggekeerd in Chora. Winkels openen de deuren en de bevolking begeeft zich voorzichtig op straat. Berlijn: "Het dagelijks leven wordt opgepakt en wij hervatten onze missie." Toch zijn er ook nog schermutselingen.

Dank

De commandant der strijdkrachten omschreef de slag om Chora als een van de hevigste gevechten die Nederlandse militairen hebben geleverd in de recente geschiedenis. De Afghaanse president Hamid Karzai heeft inmiddels zijn dank uitgesproken voor de steun die Nederland heeft geleverd in Chora.

Berlijn houdt er rekening mee dat zijn militairen vaker betrokken zullen raken bij gevechten in de provincie Uruzgan. "De Taliban lijken vaker te gaan voor de quick wins."

Gevoelens

De theorie dat de Taliban het daarbij hebben voorzien op Nederlandse strijdkrachten om op die manier de besluitvorming over verlenging van de missie te beïnvloeden, trekt Berlijn in twijfel. "Ik weet niet of de Taliban zo slim kunnen inspelen op de gevoelens in de Nederlandse samenleving."