NEW YORK/BAGDAD - Irak moet op last van de VN-wapeninspecteurs zijn arsenaal aan al-Samoud 2-raketten vernietigen. Het gaat naar verluidt om circa honderd raketten waarvan is gebleken dat ze 33 kilometer verder kunnen reiken dan de 150 kilometer die de VN al na de Golfoorlog van 1991 als grens hebben gesteld.

Hans Blix, baas van het VN-inspectieteam Unmovic, overhandigde zijn eisenpakket vrijdagavond laat (Nederlandse tijd) aan de Iraakse VN-ambassadeur el-Douri. De vernietiging van de raketten moet 1 maart zijn begonnen.

Blix eist niet alleen dat de raketten worden vernietigd, maar dat ook hun motoren, hun bestuurssystemen en alles wat voor hun productie nodig is, worden gesloopt. Hij verlangt niet dat de fabrieken waar de raketten zijn geproduceerd, verdwijnen, zoals sommige Amerikaanse regeringsfunctioanrissen hebben geëist. De nieuwe eis van Blix lekte al eerder deze week uit, maar werd pas vrijdag officieel bevestigd.

Belangrijke test

De vernietiging van de raketten zal een belangrijke test zijn voor Bagdad. Zeker de Amerikanen zijn erop gebrand dat president Saddam Hussein nu eens voluit laat zien dat hij volledig wil ontwapenen. Weigering door Irak kan door Washington worden opgevat als een aanleiding een oorlog tegen Irak te beginnen. Irak heeft overigens al eerder gezegd dat de raketten in principe voldoen aan de VN-regels.

VS klaar voor oorlog

Volgens de Amerikaanse minister van Defensie Rumsfeld zijn de VS intussen gereed voor een invasie van Irak. Er zijn genoeg militairen en materieel in de Golfregio, aldus de bewindsman in een vraaggesprek met de Amerikaanse televisie. Hoeveel manschappen in de regio rond Irak nu zijn, wilde hij niet kwijt. "Ik zou zeggen dat er ruimschoots voldoende zijn."

Volgens een functionaris van het Pentagon zijn er sinds deze week meer dan 200.000 Amerikaanse militairen geposteerd in de regio rond Irak of in het gebied van de Middellandse Zee. De meesten, circa 98.000 militairen, zijn in Koeweit, buurland van Irak.

Turkije

Een ander buurland is Turkije, het land van waaruit de Amerikanen graag een noordelijk front zouden opzetten als het tot een oorlog komt. Turkije weigerde ook vrijdag uitsluitsel te geven over de vraag of het de komst van tienduizenden Amerikaanse militairen zal toestaan. De Turkse premier Gül zei vrijdag dat de onderhandelingen met de VS doorgaan. Zijn minister van Buitenlandse Zaken Yasar Yakis zei te verwachten dat er dit weekeinde een deal met Washington wordt gesloten nu er al 'brede overeenstemming' is.

De onenigheid tussen Ankara en Washington draait om geld. Turkije eist financiële compensatie omdat een oorlog tegen Irak de toch al zwakke Turkse economie zal ondermijnen. De VS bieden een hulppakket van in totaal 26 miljard dollar, Ankara zou nog zeker 4 miljard extra willen.

Blix zal nu op 28 februari of 3 maart schriftelijk rapporteren over de lopende inspecties in Irak. Zeer waarschijnlijk op 7 maart zal hij, samen met El-Baradei van het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA), de Veiligheidsraad zelf toespreken. Dan zal Duitsland als voorzitter van de raad zijn opgevolgd door het Afrikaanse Guinee. Dat land heeft voor het voorzitterschap van een maand nog geen definitief programma opgesteld.

Burgerbestuur

Een programma is er al wel voor het bestuur van Irak als Saddam Hussein van het toneel is verdwenen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell zei vrijdag dat de Verenigde Staten na een eventuele oorlog zo snel mogelijk willen overgaan op een burgerbestuur. De periode dat het land geleid wordt door een militair, direct na het conflict, zal zo kort mogelijk worden gehouden.

Mogelijk draagt het burgerbestuur in het begin een internationaal karakter, verklaarde Powell. Ondertussen kan een nieuwe Irakese bestuurselite worden gekweekt, die bestaat uit de Iraakse oppositie in het buitenland en 'groepen binnen Irak die dezelfde waarden aanhangen als deze oppositie'.

Gevangenkampen

Een bestuur bestaande uit leden van de huidige, sterk verdeelde Iraakse oppositie is voor Washington geen optie. Volgens The Washington Post van vrijdag voorzien de VS de komst van gevangenkampen voor Iraakse militairen. Een deel van de bewakers hiervan komt uit de groep van Iraakse oppositieleden, die momenteel worden getraind in Hongarije.