GAZA-STAD - De steeds fellere machtstrijd tussen de Palestijnse partijen Fatah en Hamas dreigt de Palestijnse gebieden in een burgeroorlog te storten. De nog jonge en fragiele regering van nationale eenheid staat op instorten.

Onschuldige Palestijnse burgers komen steeds verder in het nauw door het geweld. "Je zou zeggen dat we vandaag in Irak zijn in plaats van in de Gazastrook", zo uitte een Palestijnse vader dinsdag zijn gevoelens.

De Palestijnse gebieden zijn al vele maanden in de ban van de strijd tussen aanhangers van de democratisch gekozen radicale Hamas-partij en die van de gematigder Fatah-beweging. Het aantreden van Hamas als regeringspartij leidde vorig jaar tot een internationale boycot omdat Hamas weigert de staat Israël te erkennen en ook het geweld niet wil afzweren. Doordat donorlanden de geldkraan dichtdraaiden, verpauperde de toch al verarmde Palestijnse samenleving alleen maar verder.

Macht

Fatah, die de macht met lede ogen zag overgaan in Hamas-handen, raakte letterlijk en figuurlijk steeds meer slaags met Hamas, onder meer over de vraag wie nu de macht heeft over de verschillende veiligheidsdiensten. De besturen van beide partijen lijken intussen steeds minder greep te hebben op de achterban en het geweld neemt alleen maar toe.

De gewelddadigheden bleven tot dusver vooral beperkt tot de Gazastrook, maar steeds meer berichten wijzen op een dreigende geweldspiraal op de eveneens Palestijnse Westelijke Jordaanoever.

Verstandshuwelijk

Ongeveer drie maanden geleden kwam er een regering van nationale eenheid tot stand tussen Fatah en Hamas, maar al snel was duidelijk dat dit opportunistische verstandshuwelijk weinig levenskracht heeft. Vooral door Egyptische bemiddeling en diplomatie hangt de Palestijnse regering nu nog met touwtjes en ijzerdraad aan elkaar, maar menig Palestijn vraagt zich voor hoe lang.

Fatah dreigde dinsdagavond de "grote coalitie" met Hamas op te blazen als er niet snel een bestand komt tussen de strijdende facties. In de tussentijd schort Fatah alle werkzaamheden voor de regering op.

Doden

Het jongste geweld heeft sinds begin dit jaar ongeveer tweehonderd levens geëist. Alleen dinsdag vielen er volgens ziekenhuizen alleen al zeker 28 doden. De gewapende vleugel van Hamas heeft dinsdag in Gaza-stad het hoofdkwartier van een door Fatah gedomineerde veiligheidsdienst bestormd en in het noorden van de strook een soortgelijk hoofdkwartier bezet.

Hamas eiste eerder op de dag in een ultimatum dat gebouwen van de militaire inlichtingendienst, de presidentiële garde, de nationale veiligheidsdienst en de preventieve veiligheidsdienst in Gaza zouden worden ontruimd.

Haniyah

Het huis van Hamas-premier Haniyah en het kantoor van Fatah-president Abbas zijn beide al beschoten. Leden van de gewapende tak van Hamas riepen het noorden van de Gazastrook uit tot een gesloten "militaire zone", terwijl hun tegenhangers bij Fatah de noodtoestand uitriepen in de strook. Uit verschillende plaatsen kwamen berichten van geweld, moordaanslagen en inslagen van mortieren.

Verhagen

De nieuwe geweldsuitbarsting valt samen met het bezoek van minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) aan de regio. Hij toonde zich dinsdag in Israël pessimistisch over het Israëlisch-Palestijnse conflict. De minister zei het te betreuren dat zijn bezoek niet op een vrediger moment plaats heeft. Maar hij hield vol dat er een doorbraak bereikt moet worden in de impasse die nu is ontstaan en hij is vast van plan woensdag op bezoek te gaan bij Abbas in Ramallah "zolang dat nog kan".