DEN HAAG - De Tweede Kamer heeft dinsdag in een spoeddebat harde kritiek geleverd op minister Nawijn van Vreemdelingenzaken en Integratie. Op zijn eigen partij de LPF na, vonden alle fracties dat Nawijn "onverantwoord en kwalijk" heeft gehandeld met zijn suggestie om bepaalde groepen asielzoekers een verblijfsvergunning te geven. Ze verweten hem dat hij dit nog niet in het kabinet had besproken. Vrijdag floot de ministerraad hem subiet terug.

Zowel voorstanders als tegenstanders van zo'n maatregel vinden dat Nawijn als minister een "enorme verantwoordelijkheid" heeft en dat hij "valse hoop en verwachtingen heeft gewekt bij een grote groep kwetsbare en onzekere mensen". Toch kwam niemand met een motie van afkeuring of wantrouwen zodat Nawijns positie niet in gevaar kwam.

PvdA wilde Nawijn naar huis sturen

De PvdA had de minister het liefst wel naar huis willen sturen. Woordvoerder De Vries vroeg zich af waarom Nawijn niet de eer aan zichzelf hield na zo'n nieuwe nederlaag. De Vries zei zo'n motie te steunen als een van de regeringspartijen er mee zou komen. Maar dat zat er niet in. CDA en VVD hadden evenwel kritiek op de demissionaire bewindspersoon vanwege de verwarring die is ontstaan en omdat hij van het kabinetsbeleid wil afwijken.

Nawijn ziet zichzelf in een lastig parket. Hij krijgt dagelijks verzoeken van gemeenten, kerken, vluchtelingenorganisaties en asielzoekers zelf. Op zijn bureau liggen ook nog duizend brieven over zo'n tweeduizend personen na zijn aankondiging op een actiedag van VluchtelingenWerk.

"Grote maatschappelijke en politieke druk"

Nawijn benadrukte in het debat dan ook opnieuw de grote maatschappelijke en politiek druk die hij ervaart voor een specifieke regeling. Desondanks zei hij zich te scharen achter het kabinetsbeleid, dat hem toestaat in individuele gevallen zijn bevoegdheid te gebruiken. Hij schreef daarover dinsdag een brief aan de Tweede Kamer. Ook deze brief zorgde echter voor verwarring. PvdA, SP, GroenLinks, LPF, D66 en de ChristenUnie zijn voor een regeling voor een grote groep asielzoekers. Zij proberen Nawijn alsnog hiertoe te bewegen met diverse moties, waarover woensdag gestemd wordt. Samen halen de partijen een nipte meerderheid van 76 zetels, mits iedereen aanwezig is.

De moties van de SP en van GroenLinks en D66 gaan het verst. Zij willen min of meer dat asielzoekers in Nederland mogen blijven als zij vijf jaar in Nederland zijn, geen strafblad hebben en zelfstandig kunnen deelnemen in de maatschappij. Het zou gaan om 5000 tot 7000 mensen. De LPF wil een soortgelijke regeling voor 2300 mensen die na vijf jaar nog in de procedure zitten en redelijk Nederlands spreken. Deze motie maakt waarschijnlijk de meeste kans. CDA, VVD en de SGP blijven elke vorm van criteria voor een bepaalde regeling afwijzen. Het zou een precedent scheppen voor anderen en het zou mensen belonen die telkens in beroep gaan. Nawijn zei dat hij alsnog gaat bekijken hoe hij zijn bevoegdheid kan invullen en zal dat in het kabinet bespreken. Hij moet daar van de Kamer snel duidelijkheid over geven.