BRUSSEL - "Als er volgende week geen overeenkomst komt over de weg naar een nieuw Europees verdrag (voorheen de Europese grondwet genoemd), dan komt Europa in een crisis terecht." Dat zei de voorzitter van het Europees Parlement, Hans-Gert Pöttering, dinsdag.

Volgende week donderdag en vrijdag komen de regeringsleiders van de 27 EU-landen in Brussel bijeen voor een EU-top over een nieuw ontwerp van het verdrag. Vooral Polen ligt nog dwars over de stemmenweging: het wil dat de stemmen worden verdeeld als wortel van het bevolkingstaantal. Premier Jaroslaw Kaczynski zei dinsdag nog een veto "zeer waarschijnlijk" te achten.

"Maar zelfs als Polen een veto uitspreekt, gaan de onderhandelingen toch door", aldus Pöttering. "Geen land, groot, middelgroot of klein zou zijn wil aan een ander land moeten opleggen". Hij verwacht dat Nederland in de aanloop naar een nieuwe compromis niet al te dwars gaat liggen.

Grondrechten

Nederland wil bepaalde afspraken buiten het nieuwe EU-verdrag laten, zoals de Europese vlag en de grondrechten. De beoogde EU-minister van Buitenlandse Zaken moet van Nederland 'coördinator' gaan heten.

Nederland verzet zich niet, zoals Polen, tegen de afgesproken stemverhoudingen. "We hebben over de stemverhoudingen al complexe gesprekken gevoerd. Dat is niet de goede weg", zei premier Balkenende vorige maand in het Europees Parlement.

President

Nederland verzet zich ook niet tegen het schrappen van veel vetorechten. Dat Nederland niet altijd meer een EU-commissaris mag leveren is ook geen probleem, evenals de komst van een Europese president. Het Europees Parlement mag bovendien gaan meebeslissen op meer onderwerpen, zoals landbouw.

De tekst is inmiddels aangenomen door achttien EU-landen. maar omdat Nederland en Frankrijk de tekst in 2005 per referendum hebben verworpen, zijn aanpassingen nodig gebleken.

Pijnpunten

Onder voorzitterschap van Portugal, dat in juli EU-voorzitter wordt, moeten dan puntjes op de i worden gezet. Waarschijnlijk worden binnen zes maanden de belangrijkste pijnpunten weggewerkt, zoals de stemverhoudingen en de zogenaamde energiesolidariteit. Dit houdt in dat lidstaten elkaar helpen als bijvoorbeeld Rusland de gaskraan dicht draait.

Het Europees Parlement eist een volwaardige plek aan de onderhandelingstafel bij het aanpassen van het nieuwe constitutionele verdrag. "27 Lidstaten plus 1 extra onderhandelingspartner", omschreef een parlementswoordvoerder. Uiteindelijk zal het Europees Parlement, net als de lidstaten, de definitieve versie moeten goedkeuren.