DEN HAAG - Het proces op verdenking van oorlogsmisdaden tegen ex-president Charles Taylor van Liberia is maandagochtend begonnen met een grote rel. Taylors Brits-Pakistaanse advocaat, Karim Khan, kreeg het aan de stok met de rechters van het Speciale Hof voor Sierra Leone (SCSL).


Foto: Bob l Pers wacht tevergeefs op Charles Taylor bij opening proces

Taylor zelf was maandagochtend in zijn cel in Scheveningen gebleven, uit protest tegen het feit dat hij momenteel maar één advocaat heeft die voor hem kan pleiten in de rechtszaal, terwijl SCSL-hoofdaanklager Stephen Rapp wordt bijgestaan door acht mensen, aldus een brief van Taylor aan de rechters die Khan voorlas aan het begin van de zitting.

Taylor heeft uit protest ook het mandaat van Khan ingetrokken. De Britse strafpleiter vond het niet meer met zijn erecode verenigbaar om in de rechtszaal te blijven. De rechters bevalen Khan echter om Taylor tenminste op de eerste zittingsdag te blijven vertegenwoordigen.

Vervanger

Een hevige woordenwisseling volgde waarop voorzittend rechter Julia Sebutinde (Uganda) Khan waarschuwde dat zijn gedrag grensde aan "minachting van het hof". Uiteindelijk liep Khan toch boos weg uit de rechtszaal. De rechters wezen een tijdelijke vervanger aan.

Na de rel kon Rapp beginnen met zijn openingspleidooi. De Amerikaanse jurist schetste de misdaden in Sierra Leone waar jarenlang op grote schaal werd gemoord en verkracht. Ook werden bij burgers ledematen afgehakt.

Campagne

In tegenstelling tot wat de verdediging beweert, had Taylor als president van buurland Liberia wel degelijk met deze misdaden te maken, aldus Rapp. Volgens de aanklagers spande Taylor van 1996 tot 2002 met Sierraleoonse rebellen samen in een "campagne van terreur" tegen de burgerbevolking, waarbij in het West-Afrikaanse land bezittingen van burgers werden verbrand en geplunderd. Ook werden er kindsoldaten geronseld.

Rapp beschreef hoe open de grenzen zijn tussen Sierra Leone en Liberia. Ook beschreef hij de plaatsen waar in Sierra Leone diamanten worden gevonden. Taylor zou van die rijkdommen van het buurland mede hebben geprofiteerd.

Sankoy

Rapp noemde een hele reeks van tussenpersonen die het verband tussen Taylor en de misdaden in het buurland moeten aantonen. De Amerikaanse jurist noemde onder anderen de beruchte Sierraleoonse rebellenleider Foday Sankoy van de groep RUF, waarmee Taylor volgens Rapp nauwe banden onderhield.

Het proces vindt plaats in een rechtszaal van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag. Sierra Leone en Liberia wilden om veiligheidsredenen niet dat het proces tegen de ooit zo machtige Taylor plaatsvindt in West-Afrika. Het SCSL, een tijdelijk internationaal hof dat de VN en Sierra Leone gezamenlijk hebben opgericht, zetelt in de Sierraleoonse hoofdstad Freetown.