ROERMOND - VVD-leider Zalm hekelt de traagheid in de kabinetsformatie tot nu toe. Hij beticht het CDA ervan te wachten tot de verkiezingen voor de Provinciale Staten op 11 maart.

"Het CDA moet immers de draai maken richting de PvdA. En de kiezers houden niet van draaien", sneerde Zalm zaterdag op een partijbijeenkomst in Roermond.

De liberalen vierden daar hun 55-jarig bestaan en gaven de aftrap voor de provinciale verkiezingen. Tegelijk werd afscheid genomen van twaalf oud-Tweede-Kamerleden, van wie er overigens slechts vier kwamen opdraven. Ook oud-voorman Dijkstal was er niet. Hij was op een videofilmpje te zien maar krijgt in mei van de partij een passend afscheid, aldus een woordvoerster.

Zalm vindt dat CDA en PvdA hun verantwoordelijkheid moeten nemen in de kabinetsformatie. "We zijn nu bijna vier weken verder en er staat nog geen letter op papier. De tegenvallers vliegen ons om de oren, de werkloosheid schiet omhoog, er dreigt een oorlog en wat doen Balkenende en Bos? Vrijwel niets."

Verloren jaar

Volgens de VVD-leider zijn moeilijke keuzes hard nodig. Als ze niet opschieten worden volgens hem de noodzakelijke maatregelen ook in de begroting van 2004 niet doorgevoerd. "Dan is ook dat een verloren jaar."

Provinciale verkiezingen

Hij benadrukte het belang van de provinciale verkiezingen, van wie de leden in mei de Eerste Kamer kiezen. De VVD heeft daar nu negentien zetels, één minder dan het CDA. Zalm hoopt op een groei van de VVD - die van oudsher goed scoort bij deze verkiezingen - zodat de liberale senatoren het een CDA-PvdA-kabinet lastig kunnen maken.

Volgens Zalm is de nieuwe VVD-fractie in de Tweede Kamer klaar om een sterke oppositie te gaan voeren. Als troef voor financiën komt Hoogervorst, nu nog minister van Financiën. Minister Remkes van Binnenlandse Zaken blijft met staatsrecht deels op zijn eigen terrein.

Daarmee breekt de VVD, opnieuw, met de ongeschreven regel dat een oud-bewindspersoon zich de eerste tijd niet bezighoudt met zijn eigen beleidsterrein. Eerder was Van Aartsen al op het buitenlands beleid gezet. Minister Kamp van VROM en Defensie gaat terug naar zijn oude stek als Kamerlid: immigratie en integratie. Hij krijgt hulp van nieuwkomer Hirsi Ali die bovendien de post emancipatie krijgt, zoals van tevoren was bedacht.

Liberalisme

In zijn toespraak omschreef Zalm het liberalisme als een ideologie die het beste is toegesneden op de moderne maatschappij. "Waar andere ideologieën hun missie hebben volbracht of zijn uitgewerkt, staat het liberalisme in het brandpunt."

De VVD is op 24 januari 1948 opgericht door de vrijdenkers Stikker en Oud als tegenhanger van de socialistische koers van 'alles-op-een-hoop' in het Nederland van na de Tweede Wereldoorlog. De VVD is volgens Zalm niet conservatief, maar vooruitstrevend. De komende tijd zullen de liberalen zich sterk maken voor emancipatie en integratie, aldus Zalm.