DEN HAAG - Als de gehele Nederlandse bevolking wordt ingeënt tegen pokken, kunnen mogelijk 1100 mensen overlijden als gevolg van ernstige bijwerkingen van het vaccin. Het ministerie van Volksgezondheid heeft dit slechtst mogelijke scenario zaterdag bevestigd.

Het ministerie gaat zelf echter uit van mogelijk tussen de zestig en honderd doden bij een massavaccinatie. Volksgezondheid is overigens tegenstander van massale inentingen tegen pokken.

Hoeveel mensen zullen overlijden als gevolg van een massale inenting is zo onduidelijk omdat het pokkenvirus al ongeveer 25 jaar niet meer voorkomt in Nederland. Het oude vaccin van de 'Kopenhagen-stam' eist bij grote populaties maximaal zeventig dodelijke slachtoffers op een miljoen mensen, wat op het totaal van de Nederlandse bevolking neerkomt op ruim 1100 doden.

Het ministerie gaat voor het nieuwe vaccin uit van vier tot zes doden per een miljoen mensen, wat neerkomt op een totaal van tussen de zestig en honderd. Weer andere wetenschappers gaan uit van een of twee doden per een miljoen inentingen. Maar betrouwbare statistische gegevens zijn er nog niet. Het departement bevestigt dat het RIVM de maximale slachtofferaantallen van het oude vaccin kent en dat het de bezorgdheid van sommige virologen in Nederland deelt.

Ouderen

Prof.dr. J. Huisman, emeritus-hoogleraar infectieziekten, vreest dat het ministerie in zijn berekeningen geen rekening houdt met grote groepen ouderen onder de Nederlandse bevolking. De sterftecijfers zouden gebaseerd zijn op groepen gezonde militairen.

Volgens Huisman zijn de risico's van massale vaccinatie daarom veel groter dan het ministerie aanneemt. Maar hoe groot ze wel zijn, kan ook hij niet zeggen.

Conceptdraaiboek

De GGD Nederland heeft een conceptdraaiboek voor een massavaccinatie bij een terroristische aanslag klaar. Het ministerie van Volksgezondheid maakte vrijdag bekend dat het extra medicijnen inkoopt die de schadelijke bijwerkingen van het pokkenvaccin kunnen onderdrukken.

Bioterrorisme

Massavaccinatie is pas aan de orde als er een pokkenepidemie zou uitbreken. Het vorige kabinet heeft in verband met mogelijke bioterroristische aanslagen alvast twintig miljoen pokkenvaccins op voorraad. Pokken is een uiterst besmettelijk en gevaarlijk virus.

Ringvaccinatie

Bij een pokkenuitbraak is de zogeheten ringvaccinatie voor het ministerie de eerste optie. Betrokken hulpverleners worden binnen enkele uren gevaccineerd, waarna zij zelf in een lokaal gebied verdere vaccinaties kunnen uitvoeren.

De Verenigde Staten hebben besloten hun militairen in Koeweit tegen pokken in te enten. President Bush liet zich in december vorig jaar vaccineren.