AMSTERDAM - Bijna 70.000 mensen hebben zaterdag in Amsterdam gedemonstreerd tegen de oorlog in Irak. Vanuit het hele land kwamen betogers naar de hoofdstad om hun stem te laten horen. De demonstratie verliep ondanks de grote opkomst zonder problemen. Het was de grootste betoging in Amsterdam sinds het protest tegen kernwapens begin jaren tachtig.

De organisatie, het Platform tegen de nieuwe oorlog, was blij verrast door de hoge opkomst. "Het feit dat zoveel mensen de kou trotseren om hun protest tegen de oorlog tot uitdrukking te brengen, bewijst dat het verzet tegen de dreigende oorlog tegen Irak ook in Nederland veel hoger is dan tot dusver door de meeste media en politici werd aangenomen", zei organisator H. van Heijningen. Bij het platform zijn meer dan tweehonderd organisaties aangesloten.


De Dam in Amsterdam zag zwart van de mensen die tegen een militair ingrijpen in Irak protesteerden

De politie, gemeente en organisatie zijn uitsluitend positief over het verloop van de demonstratie. "We zijn heel tevreden dat alles zo goed is gegaan en dat er ondanks de kou toch zoveel mensen zijn gekomen", zei een woordvoerster van burgemeester Cohen. De opkomst was een stuk hoger dan de 10.000 tot 30.000 mensen die de gemeente en organisatie hadden geschat.

'Supervreedzaam'

De politie heeft geen arrestaties verricht en is er niets inbeslaggenomen. "Het was een demonstratie voor de vrede en die is echt supervreedzaam verlopen" aldus een woordvoerster. De Mobiele Eenheid werd wel ingezet om te voorkomen dat enkele tientallen jongeren richting het Amerikaanse consulaat gingen. De ME sloot daarom de straten tussen het Museumplein en het Leidseplein af. De groep deed volgens de politie niet mee aan de demonstratie. Ook bij het consulaat stonden voor de zekerheid zes bussen van de ME en een waterkanon.


Het Damrak stond door de massale belangstelling vol met demonstranten

De demonstratie 'Stop de oorlog tegen Irak' begon om 13.00 uur op de Dam. Door de massale belangstelling stonden de straten rondom het verzamelpunt, zoals de Kalverstraat, de Nieuwendijk en het Damrak, ook vol met demonstranten. Voorafgaand aan de tocht spraken onder anderen SP-leider Marijnissen, Faisal Nasser van het Iraaks Platform Nederland, Saida Kouchami van Jongeren voor Palestina, Jan Gruiters namens de Raad van Kerken, Pax Christi en Cordaid en GroenLinks-leider Halsema. Ook op het Leidseplein, het eindpunt van de route, spraken diverse mensen de betogers toe. Zij werden met luid gejoel ontvangen.

'Make love, not war'

De sprekers stelden vooral dat, hoewel ze het regime van Saddam Hussein verwerpen, de Irakezen niet de dupe mogen worden van de oorlog, dat er geen onschuldige burgers mogen worden gedood en miljoenen mensen uit hun huis mogen worden gejaagd. "Waarom draagt De Hoop Scheffer braaf de tas van Powell en waarom is Balkenende zo volgzaam?", vroeg Halsema zich af. "En waarom staan we niet aan de kant van onze buurlanden?" 'Make love, not war' en 'Give peace a chance', waren veel gehoorde termen.

"In Turkije doen ze om 20.00 uur 's avonds een minuut het licht uit om zich uit te spreken tegen de oorlog. Waarom doen wij dat ook niet", riep S. Kouwenberg namens de organisatie de menige toe. Ook op de uitspraken van Marijnissen reageerden de betogers uitgelaten. "Wereldwijd demonstreren dit weekeinde ongeveer tien miljoen mensen. Dat is na de demonstraties tegen de oorlog in Vietnam niet meer gebeurd."

Dansen voor vrede

De demonstratie zette zich na een uur in beweging en ging via de Rozengracht en de Marnixstraat naar het Leidseplein. Rond 17.00 uur bereikten de laatste demonstranten het eindpunt. Aansluitend aan het protest was er een benefietmanifestatie in de Amsterdamse poptempel Paradiso. Onder het thema 'Dansen voor vrede' was er muziek, dans, poëzie, cabaret en videokunst. Het programma, met onder andere zanger Bob Fosko, de Rotterdam Ska Jazz Foundation en diverse dj's, duurt tot 22.30 uur.


Een demonstrant is zojuist van een tramhokje afgegleden en probeert met behulp van zijn medestanders weer omhoog te klauteren

Klokkenluiders

Ook de klokkenluiders van diverse kerken in de hoofdstad droegen hun steentje bij. Tussen 12.45 en 13.40 uur lieten de Mozes en Aaronkerk, de Posthoornkerk, de Oude Kerk, de Sint-Nicolaaskerk en de Zuidertoren zich horen. Opvallend was dat zo'n beetje alle bevolkingsgroepen in de tocht meeliepen, van jong tot oud en veel verschillende nationaliteiten.

Het bleek vooral een protest tegen oorlog wereldwijd. Naast spandoeken, borden en leuzen tegen de Verenigde Staten en de oorlog in Irak vroegen de betogers aandacht voor bijvoorbeeld de situatie in het Midden-Oosten.


Ook het Damrak stond helemaal vol met protesterende mensen en was afgesloten voor verkeer

De enorme toeloop had geen grote gevolgen voor het openbaar vervoer. Veel betogers kwamen met speciale bussen naar de hoofdstad. De politie sloot de binnenstad af voor verkeer.

Den Haag

In Den Haag demonstreerden een kleine 150 Nederlandse Irakezen en sympathisanten zaterdagmiddag voor het Centraal Station in Den Haag. Hun actie was gericht tegen het regime van Saddam Hussein. De demonstranten wilden bovenal benadrukken dat het Irakese volk het grootste slachtoffer is in het conflict.