NEW YORK - De Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Spanje zijn na de rapportage vrijdag van de wapeninspecteurs tot de slotsom gekomen dat Irak resolutie 1441 van de Verenigde Naties schendt. De VN-inspecteurs zeiden dat Irak niet duidelijk heeft gemaakt wat het met voorraden verboden wapens heeft gedaan, maar waren wel positiever over de samenwerking van Bagdad dan bij een eerder verslag.

Duitsland, Frankrijk, Rusland en China reageerden positief op de bevindingen van de inspecteurs. Zij zagen zich door het verslag gesterkt in hun eerdere opvatting dat de wapeninspecteurs meer tijd moeten krijgen.

Verslag

Hoofd Hans Blix van het wapeninspectieteam Unmovic en directeur Mohammed el-Baradei van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA) brachten in New York voor de Veiligheidsraad verslag uit van de inspecties in Irak en vooral over de medewerking die het land daarbij heeft verleend.

Blix stelde dat Irak niet duidelijk heeft gemaakt wat is gebeurd met de voorraden antrax, het zenuwgas VX en langeafstandsraketten en andere verboden wapens.

Op de hoogte

Verder zei hij dat de Iraakse autoriteiten vantevoren niet op de hoogte waren van de inspecties, waarvan al meer dan vierhonderd zijn uitgevoerd. Hij kondigde aan dat komende week wordt begonnen met de inspectievluchten van U2- en Mirage-vliegtuigen.

Ook de verbeterde samenwerking met de inlichtingendiensten werpt volgens Blix vruchten af. Zo konden daardoor documenten over het verrijken van uranium worden gevonden in een privé-woning van een Irakees.

Geen uranium

El-Baradei zei dat de wapeninspecteurs geen bewijs hebben gevonden dat Bagdad op dit moment werkt aan een nucleair wapenprogramma. Net als Blix heeft zijn instituut, dat verantwoordelijk is voor het zoeken naar nucleair materiaal in Irak nog wel veel vragen aan het Iraakse regime. Irak heeft sinds de jaren tachtig geen uranium meer geïmporteerd, maar heeft het wel tevergeefs proberen te verwerven, aldus el-Baradei. Blix en el-Baradei waren positiever over de actieve medewerking van Irak dan tijdens hun vorige verslag, op 27 januari.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell en zijn collega's Straw (Groot-Brittannië) en Palacio (Spanje) waren duidelijk een andere mening toegedaan. Powell zei in de Veiligheidsraad dat Irak VN-resolutie 1441 van de VN niet is nagekomen. Hij maakte duidelijk dat het tijd wordt dat de Veiligheidsraad gaat nadenken over de "ernstige consequenties'' waarover in resolutie 1441 wordt gerept als Irak niet meewerkt en niet ontwapent.

Geen oplossing

Hij vindt het sturen van meer inspecteurs geen oplossing. Als Irak echt zou meewerken zouden documenten het land uitvliegen en wetenschappers in rij klaar staan om geïnterviewd te worden door de VN-wapeninspecteurs, meent de minister.

Zweren

De Amerikaanse president Bush zwoer vrijdag dat het Iraakse regime hoe dan ook zal worden ontdaan van zijn massavernietigingswapens. Het was zijn eerste reactie op de tussenrapportage van de VN-wapeninspecteurs. Bush sprak tijdens een bijeenkomst in het hoofdkwartier van de federale recherche FBI in Washington.

Opnieuw

De president omschreef Saddam Hussein als een gevaar en "moet daarom ontwapend worden.'' Hij beweerde opnieuw dat Irak massavernietigingswapens bezit en wees erop dat Bagdad ze heeft gebruikt in het verleden. Bush beschuldigde Saddam Hussein er verder van de wereld constant te bedriegen en banden te onderhouden met terroristische netwerken.

De Britse minister Jack Straw zei dat hij nog steeds gelooft dat oorlog te vermijden is, maar dat Irak niet het nodige niveau van medewerking had getoond om aan de eisen van de Veiligheidsraad te voldoen. Hij vroeg de raad om steun voor het dreigement met geweld als Bagdad weigert zich volledig te schikken naar alle resoluties.

Tijd

Zijn Franse collega De Villepin noemde een oorlog nu nog niet gerechtvaardigd. Hij pleitte er daarom voor de wapeninspecteurs alle tijd te geven die ze zelf nodig vinden om hun werk af te maken en stelde voor op 14 maart opnieuw een bijeenkomst van de Veiligheidsraad te houden over de kwestie.

Ook de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Tang en diens Russische collega Ivanov stelden zich op dat standpunt. Ivanov waarschuwde er voor dat niemand zich moest laten leiden door zijn gevoelens voor het regime van Irak, maar dat conclusies moeten worden getrokken op basis van feiten.

Veiligheidsraad

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken meldde dat het VN-rapport nog ernstige tekortkomingen van de kant van Irak toont. De vraag of de inspecteurs toch meer tijd moeten krijgen, is nu in eerste instantie aan de Veiligheidsraad, zei de woordvoerder van minister De Hoop Scheffer in een eerste reactie.

Het Iraaks parlementslid Mohammed Mousaffar al-Adhami noemde het verslag objectief en eerlijk. Eerder op de dag had de Iraakse president Saddam Hussein de import en productie van massavernietigingswapens per decreet verboden. Het Witte Huis noemt het decreet ongeloofwaardig.