JACKSONVILLE - De Verenigde Naties moeten "ruggengraat en moed" tonen en Bagdad dwingen te ontwapenen. Dat zei de Amerikaanse president George Bush donderdag tijdens een bezoek aan een marinebasis in Florida. Vrijdagmiddag verschijnt het belangrijke rapport over de wapeninspecties in Irak.

Volgens El-Baradei, hoofd van het Internationaal Atoomenergie Agentschap (IAEA), kan Irak nog steeds een oorlog voorkomen, alleen door "volledige medewerking" met de VN. "Ze kunnen zich niets anders veroorloven dan 100 procent mee te werken."

Bush stelde in Florida dat Irak een "massale campagne" is begonnen om wapens en banden met terroristen te verbergen. "Militair geweld is steeds onze laatste optie", zei Bush. Maar als geweld nodig is om de vrede en veiligheid van de VS en zijn bondgenoten te garanderen, dan "zullen de VS bedachtzaam handelen, vastbesloten handelen en zegevierend handelen, met het beste leger van de wereld".

Het ligt volgens Bush nu bij de VN zelf of die organisatie "verbleekt in de geschiedenis tot een onbeduidende debatteerclub".

Blix

Om 16.15 uur Nederlandse tijd presenteren Hans Blix en Mohammed el-Baradei, de leiders van de wapeninspecties, bij de VN-Veiligheidsraad in New York hun rapport. Centrale vraag is of Irak voldoende heeft meegewerkt bij de ontwapening van het land en bij de inspecties. Er hangt veel af van het verslag en het valt nog te bezien of de Veiligheidsraad er een eensluidend oordeel over kan vellen.

VN-resolutie 1441

De VS en Groot-Brittannië vinden eigenlijk al dat Irak VN-resolutie 1441 heeft overtreden, na de vondst donderdag van raketten die de door de VN vastgestelde maximale reikwijdte overschrijden. Rusland stelt echter dat Irak de raketten zelf heeft aangemeld, en dus meewerkt. De resolutie bevat een dreiging met ernstige gevolgen als Irak niet meewerkt.

Het Iraakse parlement komt vrijdag bijeen om een wetsvoorstel te bespreken over een verbod op de productie van massavernietingswapens. De VN hadden al eerder gevraagd om zo'n wet snel aan te nemen. Iraks vice-premier Tareq Aziz bezoekt vrijdag de paus, die tegen een aanval is.

Enkele Amerikaanse Democratische leden van het Congres, en familieleden van militairen, hebben donderdag een procedure aangespannen om een oorlog tegen Irak te voorkomen. Volgens hen geeft de grondwet alleen het Congres het recht een oorlog af te kondigen, en niet de president. Een rechtbank in Boston buigt zich daar over.

NAVO verdeeld

De NAVO is nog steeds verdeeld over het plannen van militaire steun aan Turkije, bij een oorlog. Een vergadering in Brussel van NAVO-ambassadeurs daarover werd op het laatste moment afgeblazen. Volgens de Duitse minister van Defensie zullen de negentien lidstaten er op zijn laatst zaterdag over beslissen. Frankrijk, Rusland en Duitsland zijn voor het uitbreiden van de wapeninspecties in Irak. Groot-Brittannië ziet daar niets in.