Turks volk mag president niet kiezen

AMSTERDAM - De Turkse president Ahmet Necdet Sezer heeft vrijdag zijn veto uitgesproken over een grondwetswijziging die het mogelijk moet maken dat de president voortaan door het volk wordt verkozen, in plaats van door het parlement.

De wijziging werd op 11 mei aangenomen in het parlement, als uitweg uit een politieke crisis die was ontstaan doordat niet het vereiste aantal parlementsleden minister van buitenlandse zaken Abdullah Gül als president wilde. Gül was de enige kandidaat-opvolger van Sezer.

Veto

De verwachting is dat het parlement volgende week opnieuw over de grondwetswijziging stemt, en als het amendement voor de tweede maal wordt goedgekeurd, kan Sezer geen veto uitspreken.

Wel kan hij dan een referendum gelasten. Inmiddels zijn voor 22 juli vervroegde parlementsverkiezingen uitgeschreven, maar de bedoeling was op die datum ook een nieuwe president te kiezen.

Verenigen

Volgens Sezer is het voorstel van de regering van premier Recep Tayyip Erdogan om de president door het volk te laten kiezen niet te verenigen met het democratische bestel van Turkije.

De president zou in conflict kunnen komen met het parlement omdat er dan twee instituties zijn die allebei het volk vertegenwoordigen. Ook zou de neutraliteit van de president met de nieuwe maatregel op losse schroeven komen te staan.

Karakter

Inzet van het conflict is het seculiere karakter van de Turkse staat, dat volgens sommigen in gevaar is. De AK-partij van Erdogan en Gül is een confessionele partij en beide bewindslieden zijn afkomstig uit de islamitische beweging.

Veel secularistische Turken en het Turkse leger vrezen voor een islamisering van Turkije als het parlement geen rekening hoeft te houden met een strikte secularist als Sezer als president.

Tip de redactie